Alles over de slijmprop

Wanneer kun je de slijmprop verliezen?

Het moment waarop dit gebeurt, verschilt enorm van vrouw tot vrouw. Er is geen vaste regel voor. Bij sommige vrouwen laat de prop los in de dagen voordat de bevalling daadwerkelijk start. In dat geval is het een vroeg signaal dat er dingen aan het veranderen zijn, maar laat het echte werk nog even op zich wachten. Bij veel andere vrouwen gebeurt het echter pas wanneer er al duidelijke, regelmatige weeën zijn en de ontsluiting echt goed op gang is gekomen.

Hoeveel ontsluiting je precies hebt op het moment dat je de slijmprop verliest, valt niet met één getal te benoemen. Dit is namelijk afhankelijk van verschillende factoren, onder andere of je voor de eerste keer bevalt (een zogenaamde nullipara) of dat je al vaker bent bevallen (een multipara).

• Vrouwen die voor het eerst bevallen: Bij jou moet de baarmoederhals eerst helemaal korter worden (verstrijken) voordat deze echt opengaat en de ontsluiting begint. Het verlies van de slijmprop valt vaak in deze veranderende fase.
• Vrouwen die al eerder zijn bevallen: Bij een tweede of volgende kindje kan de baarmoedermond al wekenlang één tot drie centimeter openstaan, terwijl de baarmoederhals nog maar voor de helft is verstreken. Het verlies van de prop kan bij jou dus gebeuren terwijl je ongemerkt al een klein beetje ontsluiting hebt. Let wel: zonder weeën of gebroken vliezen zegt die ontsluiting in deze fase nog niet zoveel over wanneer de baby precies komt.

Bovendien is het zo dat een wat hevigere hoeveelheid slijm, vermengd met wat meer bloed (in de medische literatuur spreekt men ook wel van een ‘heavy show’), soms pas in een veel latere fase van de bevalling optreedt. Als dit gebeurt en je verloskundige doet op dat moment een inwendig onderzoek (een vaginaal toucher), vindt zij of hij typisch een ontsluiting van maar liefst zeven tot negen centimeter. Het verliezen van slijm en bloed kan voor je zorgverlener dus ook tijdens de bevalling een mooi signaal zijn dat je al een flink eind op weg bent.

Ben ik direct aan het bevallen als de prop loskomt?

Dit is waarschijnlijk de meest gestelde vraag, en het eerlijke antwoord is: niet altijd direct. Hoewel het absoluut een signaal is dat je lichaam zich aan het voorbereiden is, vormt het verlies van bloed of slijm op zichzelf, dus zonder regelmatige en pijnlijke contracties (weeën), onvoldoende bewijs dat de baring echt en definitief gestart is. Soms kan het na het verlies van de slijmprop nog best een paar dagen duren voordat de weeën echt doorzetten. Het is belangrijk om dit te weten, zodat je jezelf niet onnodig vermoeit met wachten of in de stress schiet.

Daarnaast hoeft het verlies niet altijd helemaal spontaan te zijn. Het kan ook een direct gevolg zijn van een handeling van je verloskundige of gynaecoloog. Als zij bijvoorbeeld tijdens een controle een inwendig onderzoek (vaginaal toucher) uitvoeren, kan dit de baarmoedermond prikkelen en ervoor zorgen dat de slijmprop of wat bloederig slijm loskomt.

Een andere bekende reden is ‘strippen‘. Dit is een handeling die een verloskundige kan uitvoeren als je bijvoorbeeld de 41 weken zwangerschap nadert. Bij het strippen worden tijdens een inwendig onderzoek de vliezen handmatig een stukje losgewoeld van de baarmoederwand. Bij deze beweging komen er lokaal hormonen (prostaglandines) vrij die de rijping van de baarmoedermond versnellen en weeën kunnen stimuleren. Het is een heel normale lichamelijke reactie dat je na het strippen de slijmprop, of wat extra slijm met bloed, verliest.

Let op de termijn: de slijmprop verliezen vóór de 37e week

Er is één heel belangrijke situatie waarbij het verlies van de slijmprop wél direct medische aandacht en overleg vraagt. Dat is wanneer het gebeurt ver voor je uitgerekende datum, en wel vóór de 37 weken zwangerschap.

In deze vroege fase kan het verlies van bloederig slijm een medisch alarmsignaal zijn. Zeker als dit gepaard gaat met andere klachten zoals regelmatige buikkrampen of harde buiken, lage rugpijn, en eventueel het verlies van wat vruchtwater, kan het wijzen op een dreigende vroeggeboorte. Het is in zo’n situatie belangrijk om de verloskundige te bellen. In het ziekenhuis kan men dan door middel van een echo controleren of de baarmoederhals inderdaad korter aan het worden is. Neem dus altijd zekere voor onzekere en bel direct je zorgverlener als je ver voor je termijn de slijmprop verliest.

Wat mag je nog doen na het verliezen van je slijmprop?

Nog zo’n begrijpelijke vraag is of je nog mag baden, zwemmen, sporten of vrijen als die beschermende slijmprop weg is. Het nuchtere antwoord is: zolang je vliezen niet gebroken zijn (je dus geen vruchtwater verliest), mag je al je normale activiteiten gewoon blijven doen. Je baby zit namelijk nog steeds perfect veilig verpakt in de vruchtvliezen. Deze vliezen hebben een sterke en beschermende functie en houden de bacteriën alsnog bij je kindje vandaan.

Seks en het opwekken van de bevalling

Je mag dus ook nog gewoon seks hebben als je de slijmprop kwijt bent. Het hebben van gemeenschap wordt zelfs weleens benoemd als een zachte, natuurlijke manier om de bevalling een handje te helpen als je uitgerekende datum nadert. Mannelijk sperma bevat namelijk van nature prostaglandines. Dit zijn precies diezelfde hormonen die ook vrijkomen bij het strippen door de verloskundige, en ze kunnen helpen om de baarmoederhals verder te laten verweken of rijpen.

Let wel heel goed op: deze regel verandert onmiddellijk zodra je vliezen wél gebroken zijn. Seksuele gemeenschap na het breken van de vliezen wordt absoluut afgeraden vanwege een verhoogd risico op infecties voor jou en de baby. Ook in bad gaan is heerlijk ontspannend om weeën op te vangen, maar hierbij geldt eveneens: dit mag gerust, behalve als je vliezen al langdurig gebroken zijn en je nog geen goede weeën hebt. Dan wordt in bad gaan, net als het gebruik van tampons, afgeraden om infectiegevaar te voorkomen. Luister hierin altijd goed naar de instructies van je eigen verloskundige.

Wanneer bel je de verloskundige?

Als je alleen je slijmprop bent verloren in de laatste paar weken van je zwangerschap (na de 37 weken) en je hebt verder nog geen klachten, dan hoef je in principe nog nergens heen te bellen. Je mag de natuur rustig haar gang laten gaan. Het lichaam doet het werk in zijn eigen tempo. Er zijn echter duidelijke momenten waarop je wél altijd en direct je verloskundige of het ziekenhuis moet bellen:

• Je vliezen breken: Je verliest plotseling vocht dat je niet kunt ophouden. Vruchtwater is doorgaans kleurloos met soms wat witte vlokjes erin, en het heeft een karakteristieke, wat zoetige geur. Als dit vocht echter groen, geel of bruin van kleur is (meconiumhoudend vruchtwater), bel je onmiddellijk.
• Je krijgt regelmatige weeën: De harde buiken of krampen worden pijnlijk, komen met een duidelijke regelmaat en nemen toe in frequentie, duur en kracht.
• Je hebt helderrood bloedverlies: Een paar bloedstreepjes in het slijm is normaal tekenen. Maar als je helderrood bloedverlies hebt dat meer is dan een lichte bijmenging (vergelijkbaar met de hoeveelheid van een menstruatie), neem je direct contact op.
• Je voelt je baby minder bewegen: Als je het gevoel hebt dat je kindje ineens veel minder actief is dan je gewend bent, is dat altijd een reden om te overleggen met je zorgverlener.

Vertrouw op je lichaam

Het is volkomen logisch dat elke fysieke verandering je alert maakt als je de eindstreep van je zwangerschap nadert. Het verliezen van de slijmprop is eigenlijk een heel mooi teken. Het is een fysieke bevestiging dat je lichaam precies weet wat het moet doen en zich stilletjes aan het klaarmaken is voor de grote dag.

Zie het als een vriendelijke waarschuwing dat er een verandering op komst is, maar weet dat het geen paniek of haast hoeft te betekenen. Neem je tijd, pak zoveel mogelijk rust en ontspanning, en vertrouw erop dat je lichaam en je verloskundige je straks stap voor stap door het proces zullen begeleiden. Wees lief voor jezelf in deze laatste, soms wat ongeduldige fase. Je lichaam is zich prachtig aan het voorbereiden.