Poepen tijdens de bevalling; een goed teken

Waarom poepen tijdens de bevalling volkomen normaal is

Om te begrijpen waarom je tijdens een bevalling ontlasting kunt verliezen, is het zinvol om even te kijken naar wat er precies in je lichaam gebeurt. Tijdens je zwangerschap zorgen hormonen zoals progesteron er vaak voor dat je darmen wat trager werken, wat sneller kan leiden tot verstopping (obstipatie). Maar als de bevalling dichterbij komt, bereidt je lichaam zich op een heel andere manier voor. De natuur werkt namelijk zo dat je in de aanloop naar de bevalling vaak vaker naar de wc moet. Soms ervaar je zelfs wat dunnere ontlasting of een beetje diarree. Dit is een uiterst slim mechanisme van de natuur: je lichaam probeert je darmen op deze manier alvast zo veel mogelijk te legen voordat de bevalling echt begint.

Tijdens de persfase (ook wel de uitdrijving genoemd) komt het hoofdje van je baby steeds dieper in je bekken te liggen. Hierbij passeert de baby je endeldarm, oftewel het allerlaatste stukje van je darmen. Door de forse mechanische druk van het hoofdje van de baby op je darmen, wordt alle ontlasting die daar nog zit als het ware vanzelf naar buiten geduwd. Je kunt dit mechanisme eenvoudigweg vergelijken met het leegdrukken van een tube tandpasta. Omdat dit een puur lichamelijk en onvermijdelijk gevolg is van de indaling van je baby, komt dit bij ongeveer 80 procent van alle vrouwen voor. Je bent dus absoluut niet de enige. Sterker nog, het is eerder een uitzondering dan regel als het níét gebeurt.

De functie van lege darmen voor jou en je baby

Het verlies van ontlasting is niet zomaar een onhandig of vervelend bij-effect van het persen. Het heeft juist een heel duidelijk en nuttig biologisch doel. Je darmen delen de beperkte ruimte in je bekken namelijk met je baarmoeder en je blaas. Door je darmen volledig te legen, creëert je lichaam letterlijk meer fysieke ruimte in het bekkengebied. En precies die extra ruimte heeft je baby hard nodig om vlot, veilig en met zo min mogelijk weerstand via het geboortekanaal ter wereld te kunnen komen.

Hetzelfde principe geldt overigens voor je blaas. Ook ongewild plassen kan gebeuren tijdens de baring, al komt dit iets minder vaak voor. Een volle blaas neemt net als een volle darm ruimte in je bekken weg die je baby goed kan gebruiken om soepel in te dalen. Verloskundigen zullen je daarom regelmatig adviseren om tijdens de ontsluitingsfase (de uren waarin de weeën je baarmoedermond openen) vaak te gaan plassen. Als je een ruggenprik (epidurale pijnstilling) hebt en daardoor niet goed meer zelfstandig kunt plassen, krijg je meestal een katheter (een dun slangetje in je blaas) om de blaas steeds netjes leeg te houden. Dit alles staat in het teken van het creëren van een zo optimaal en ruim mogelijke doorgang voor je baby.

Waarom je het vooral niet moet proberen tegen te houden

Als je baby dieper in het bekken indaalt, voelt de fysieke druk van het hoofdje op je endeldarm vaak exact hetzelfde aan als een intense drang om te poepen. Dit is een heel krachtig signaal van je lichaam dat de baby op komst is. Omdat we van kinds af aan hebben geleerd om de ontlasting netjes op te houden als we niet alleen op het toilet zitten, is de natuurlijke reflex van veel vrouwen om hun bekkenbodemspieren uit schaamte krampachtig aan te spannen. Ze zijn bang dat ze poepen en proberen dit koste wat het kost tegen te houden.

Dit kun je echter beter proberen los te laten. Wanneer je je spieren aanspant om de ontlasting binnen te houden, span je tegelijkertijd je bekkenbodem aan. Hierdoor houd je onbewust ook de verdere indaling en de geboorte van je baby tegen. Voor een vlotte uitdrijving is het ontzettend belangrijk dat je toegeeft aan de persdrang en je spieren volledig ontspant. Dit is een proces van pure mentale en fysieke overgave. Door niet tegen het gevoel in te gaan en de druk zijn gang te laten gaan, geef je je baby de vrijheid om het baringskanaal te passeren. Het professionele, en nuchtere advies luidt dan ook: probeer de gedachte aan wat er mee kan komen te negeren, laat het volledig los en ‘heb er schijt aan’.

Hoe verloskundigen en artsen hiermee omgaan

Het is heel menselijk en invoelbaar als je de gedachte aan ontlasting verliezen in het bijzijn van je partner of zorgverleners bijzonder ongemakkelijk vindt. Toch is het heel belangrijk om te beseffen dat verloskundigen, artsen en verpleegkundigen hier absoluut niet van opkijken. Voor hen is dit de dagelijkse praktijk. Een geboorte is nu eenmaal een krachtig en puur fysiek gebeuren waarbij vruchtwater, bloed, slijm en ontlasting kunnen samenkomen. Jouw zorgverleners focussen zich volledig op de veiligheid en gezondheid van jou en je baby, en hebben werkelijk geen enkel oordeel over wat er aan ontlasting eventueel meekomt.

Bovendien gaan zorgverleners hier altijd ontzettend discreet mee om. Zodra je ontlasting verliest tijdens het persen, vegen zij dit vaak razendsnel en vrijwel onzichtbaar met een doekje of een gaasje weg. Het gebeurt met een routineuze beweging, zonder er woorden aan vuil te maken. Mocht je ervoor kiezen om een badbevalling te doen, dan wordt dit net zo professioneel opgelost. De verloskundige gebruikt dan meestal een heel klein, discreet schepnetje om de ontlasting direct en kalm uit het warme badwater te halen. Dit gebeurt zo subtiel dat jij en je eventuele partner het vaak niet eens merken. De veilige en serene sfeer in de bevalkamer of het bad blijft hierdoor altijd behouden. Je hoeft je hier dus echt geen moment druk om te maken.

Wat je kunt doen als je erg onzeker bent

Als je je, ondanks deze geruststellingen, van tevoren toch nog steeds erg druk maakt over dit onderwerp, blijf daar dan vooral niet in je eentje mee rondlopen. Bespreek je schaamte of angst gerust al in je zwangerschap met je verloskundige. Misschien doe je dit het liefst op een rustig moment dat je partner er even niet bij is, als je dat prettiger vindt. Je verloskundige kan hier dan rekening mee houden tijdens de bevalling. Zij kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat je partner consequent aan het hoofdeinde van het bed of het bad blijft staan. Ook kun je duidelijk aangeven dat je liever niet wilt dat er iets over gezegd wordt op het moment zelf, zodat het jou niet uit je focus haalt.

Voor sommige vrouwen is de angst echter zo groot, dat ze mentaal echt blokkeren en ontspannen onmogelijk is. Mocht dat voor jou gelden, dan kun je met je verloskundige bespreken of je aan het begin van je weeën een klysma, zoals een Microlax, mag gebruiken. Dit is een heel klein, mild laxerend middel dat je darmen nog voor het persen leegmaakt. Voor sommige aanstaande moeders geeft dit precies dat beetje extra mentale rust dat nodig is om vol vertrouwen de bevalling in te gaan.

Winderigheid na de bevalling

We hebben het nu gehad over de invloed van je darmen tijdens de bevalling, maar ook vlak ná de bevalling is er nog een klein lichamelijk fenomeen dat hiermee samenhangt. Wanneer je baby net geboren is, is de immense druk in je buik opeens helemaal verdwenen. Je darmen, die door de groeiende baby maandenlang naar de zij- en bovenkant van je buik waren gedrukt, zakken dan langzaam weer terug naar hun oorspronkelijke plek in je buikholte.

Bij dit natuurlijke terugzakken van je darmen komt er plotseling weer wat lucht vrij. Het is dan ook een volkomen normaal proces dat je kort na de bevalling af en toe onwillekeurige scheetjes laat of wat winderigheid ervaart. Ook hier heb je vrijwel geen controle over en het is niets om je voor te generen of je voor te verontschuldigen. Het hoort er gewoon bij en je zorgverleners weten precies hoe dit anatomisch werkt.

Een goed teken

Poepen tijdens de bevalling is typisch zoiets waar je in je hoofd een groot probleem van kunt maken, maar wat op het moment suprême vaak totaal onopgemerkt of als zeer onbelangrijk voorbijgaat. Het hoort volledig bij het gezonde, natuurlijke baringsproces en helpt je baby letterlijk om de nodige ruimte in je bekken te benutten om veilig geboren te kunnen worden. Probeer deze gedachte de komende tijd met je mee te dragen: je lichaam is hiervoor gebouwd en weet precies wat het doet. Geef je zoveel mogelijk over aan de sensaties van je lichaam en probeer niet te verkrampen als de druk toeneemt.

Onthoud goed dat je tijdens dit hele proces omringd bent door zorgzame professionals. Zij oordelen niet, kijken nergens van op en vangen je buitengewoon discreet op. Laat de schaamte los, vertrouw op de kracht van je lichaam en richt al je energie op datgene waar het werkelijk om draait: de prachtige komst van je kindje.