Wanneer bel je de verloskundige?

Direct actie: de algemene alarmsignalen

Tijdens je hele zwangerschap zijn er een paar signalen waarbij je altijd direct contact moet opnemen met je verloskundige:

• Vaginaal bloedverlies: Hoewel een beetje bloedverlies soms onschuldig kan zijn (bijvoorbeeld door een geknapt vaatje of het verlies van je slijmprop), kan het ook wijzen op een probleem met de placenta (de moederkoek), zoals het vroegtijdig loslaten hiervan.
• Plotselinge, hevige buikpijn: Dit is een ander gevoel dan de trekkende pijn van je groeiende baarmoeder (bandenpijn). Hevige, aanhoudende krampen of pijn kunnen wijzen op complicaties in de buik.
• Koorts: Een lichaamstemperatuur van 38,0 °C of hoger kan duiden op een infectie. Koorts bij jou verhoogt ook de hartslag van je baby, dus het is altijd belangrijk om de oorzaak te laten onderzoeken.

Symptomen van zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie)

In de tweede helft van je zwangerschap controleert de verloskundige regelmatig je bloeddruk. Als je bloeddruk flink stijgt en er eiwit in je urine zit, spreken we medisch gezien van pre-eclampsie, in de volksmond ook wel zwangerschapsvergiftiging genoemd. Dit betekent dat je bloedvaten vernauwen, wat de bloedtoevoer naar de placenta kan verminderen. Hierdoor krijgt je baby mogelijk minder voeding en zuurstof, en het kan voor jou leiden tot schade aan je nieren of lever.

Wanneer bel je de verloskundige in dit geval? Trek aan de bel bij een of meer van deze signalen:

• Een hevige hoofdpijn die niet overgaat, ook niet na een paracetamol.
• Visusklachten, oftewel veranderingen in je zicht, zoals het zien van sterretjes of lichtflitsen.
• Een pijnlijk, strak bandgevoel om je bovenbuik of pijn tussen je schouderbladen.
• Plotseling en extreem vocht vasthouden (oedeem), vooral in je gezicht of je handen.
• Misselijkheid en overgeven dat ineens laat in de zwangerschap (opnieuw) ontstaat.

Minder leven voelen (minder kindsbewegingen)

Vanaf ongeveer 28 weken zwangerschap heb je waarschijnlijk een goed beeld van het ritme van je baby. Sommige baby’s zijn heel druk, anderen wat rustiger. Het gaat erom dat je weet wat voor jouw baby normaal is. Voel je de baby ineens beduidend minder of is het patroon sterk veranderd? Bel dan altijd.

Wat gebeurt er?

Wanneer de placenta tijdelijk minder goed functioneert en de baby minder zuurstof of voeding krijgt, gaat hij als natuurlijke reactie energie besparen. De baby gaat dan stiller liggen.

Wat moet je doen?

Neem de tijd om bewust contact te maken. Ga op je linkerzij liggen (dit zorgt voor de beste doorbloeding naar je baarmoeder) en concentreer je twee uur lang op je buik. Voel je in die twee uur minder dan 10 bewegingen? Neem dan onmiddellijk contact op met je verloskundige, wacht nooit tot de volgende dag. Zij kunnen dan een hartfilmpje (CTG) maken om de conditie van de baby in kaart te brengen.

Extreme zwangerschapsmisselijkheid (Hyperemesis Gravidarum)

Misselijkheid en overgeven horen er voor veel vrouwen in het begin helaas bij (emesis gravidarum). Maar als je extreem veel moet spugen en geen eten of drinken meer binnenhoudt, spreken we van Hyperemesis Gravidarum (HG). Dit beïnvloedt je vermogen om je dagelijkse dingen te doen enorm.

Bel de verloskundige (of de huisarts) als je de volgende klachten ervaart:

• Je kunt 24 uur (of langer) vrijwel niets drinken of eten.
• Je moet vaker dan drie keer per dag hevig overgeven, of je geeft gal of bloed over.
• Je bent aanzienlijk afgevallen (meer dan 5% van je gewicht voor de zwangerschap).
• Je plast weinig, de urine is erg donker en je voelt je duizelig of verward.

Door tijdig in te grijpen met vocht en eventueel medicatie, voorkom je verdere uitdroging en ondervoeding voor jezelf en de baby.

Wanneer bel je de verloskundige voor de bevalling?

Het moment waar je naartoe leeft, is het begin van de bevalling. Wanneer je precies moet bellen, hangt af van hoe lang je zwanger bent.

Voor de 37 weken (dreigende vroeggeboorte)

Is je baby nog geen 37 weken in je buik en ervaar je regelmatig harde buiken of pijnlijke krampen? Verlies je bloed, ongewoon veel slijm of vruchtwater? Dan is dit een reden om direct de verloskundige te bellen.

Na de 37 weken

Wanneer de vliezen breken, is het heel belangrijk om op de kleur van het vruchtwater te letten. Normaal vruchtwater is helder of wat melkachtig (met witte vlokjes). Is het vocht echter groen, geel of bruin? Dat betekent dat de baby in het vruchtwater heeft gepoept (meconium). Dit is een alarmsignaal en een reden om direct te bellen, want het kan betekenen dat de baby wat stress heeft ervaren. Ook als de verloskundige je eerder vertelde dat het hoofdje van de baby nog niet is ingedaald en je vliezen breken, moet je bellen. De verloskundige zal dan vaak adviseren om te gaan liggen.

Komen je vliezen niet als eerste, maar begin je met weeën? Bel dan als de weeën regelmatig komen (bijvoorbeeld om de paar minuten) en ze ruim een minuut aanhouden gedurende een uur. Je eigen verloskundige geeft je rond 36 weken specifieke, persoonlijke instructies mee voor jouw situatie.

De kraamtijd: signalen na de bevalling

Na de geboorte is je lichaam aan het herstellen. Tot zes weken na de bevalling valt jouw medische zorg (en die van je baby) nog onder de verloskundige. Ook in de kraamtijd zijn er specifieke momenten waarop je direct aan de bel moet trekken:

• Hevig bloedverlies (nabloeding): Je verliest na de bevalling altijd bloed, maar als dit plotseling overvloedig wordt of je voelt je draaierig, verward en je hartslag schiet omhoog (symptomen van shock), moet je meteen bellen.
• Een infectie: Krijg je koorts (boven 38,0 °C), koude rillingen, hevige buikpijn of gaat je kraamvloed (de afscheiding na de bevalling) extreem stinken? Dit kan wijzen op een infectie van je baarmoeder (endometritis).
• Trombose: Krijg je een pijnlijke, rode en warme zwelling in één been, of word je ineens erg kortademig en heb je pijn op de borst (tekenen van een mogelijke longembolie)? Schakel dan direct hulp in.
• Kraambedpsychose: Het is normaal om emotioneel of vermoeid te zijn, maar als je extreme slapeloosheid ervaart, erg achterdochtig of verward raakt, of zelfs dingen ziet of hoort die er niet zijn (hallucinaties), is snel ingrijpen nodig. Vaak is het de partner die dan de verloskundige moet inschakelen.

Vertrouw op je gevoel

Het is heel normaal dat je soms twijfelt of een klacht ‘er gewoon bij hoort’. Blijf vooral niet in je eentje piekeren en Google jezelf niet gek. De verloskundige is er om jouw gezondheid en die van je baby goed in de gaten te houden en deelt haar kennis graag met je. Je kent je eigen lichaam het allerbeste: als iets niet goed of onrustig voelt, aarzel dan niet en neem gewoon contact op. Je belt liever een keer te veel dan te weinig.