Bevalling zelf opwekken; kan het?

De uitgerekende datum

Hoe fascinerend het ook is dat er nieuw leven groeit in je buik en hoeveel je er ook van hebt kunnen genieten, na negen maanden is het moment toch daar dat je de dagen aftelt tot de eerste, echte tekenen van een naderende bevalling zich aandienen. Je wilt je kleine wonder ein-de-lijk in je armen kunnen sluiten. Wist je dat slechts 27% van de vrouwen bevalt in week 40 van de zwangerschap en daarvan slechts 5% op de uitgerekende datum? Dus wat als je de uitgerekende datum voorbij bent en er nog niks gebeurd?

Het biologische startsein: een samenspel

Voordat we kijken naar de hulpmiddelen, is het goed om te begrijpen hoe complex de start van een bevalling eigenlijk is. Het is geen proces dat ‘zomaar’ begint; het is een verfijnd samenspel tussen jouw lichaam en dat van je baby. Wetenschappelijk onderzoek suggereert dat de baby het startsein geeft. Wanneer de longen van de foetus rijp zijn, scheiden ze bepaalde eiwitten af die een hormonale kettingreactie in gang zetten.

Jouw lichaam reageert hierop door de aanmaak van prostaglandinen. Dit zijn hormoonachtige stoffen die de baarmoedermond (de cervix) zachter maken, korter laten worden en laten rijpen. Pas als deze ‘voorbereiding’ klaar is, volgt de aanmaak van oxytocine, het hormoon dat zorgt voor de daadwerkelijke weeën.

De fabels: waarom ‘wondermiddeltjes’ vaak niet werken

Er zijn talloze methoden die generatie op generatie worden doorgegeven, maar die wetenschappelijk gezien geen effect hebben op het starten van de baring. We leggen je uit waarom de biologie achter deze bakerpraatjes vaak niet klopt:

• Ananas eten: Het hart van een verse ananas bevat het enzym bromelaïne. In een laboratoriumsetting kan dit enzym collageen afbreken, wat in theorie de baarmoedermond zou kunnen helpen rijpen. Echter, wanneer je ananas eet, moet de bromelaïne eerst je maag passeren. Het sterke maagzuur denatureert het enzym (het verandert de chemische structuur), waardoor de actieve werking volledig verloren gaat voordat het je bloedbaan of de baarmoeder kan bereiken. Om een effectieve dosis te bereiken, zou je bovendien tientallen ananassen in één keer moeten eten, wat eerder leidt tot een pijnlijke mond en maagklachten dan tot de start van de bevalling.
• Pittig eten en wonderolie (castorolie): De gedachte hierachter is de zogenaamde ‘cross-talk’ tussen de darmen en de baarmoeder. Omdat beide organen door dezelfde zenuwbanen in het bekken worden aangestuurd, zou hevige darmprikkeling de baarmoeder kunnen ‘aansteken’. Hoewel scherpe kruiden en wonderolie je darmen flink irriteren, resulteert dit meestal in harde buiken of darmkrampen. Dit zijn echter geen echte ontsluitingsweeën die de baarmoedermond openen. Het grootste risico van wonderolie is bovendien dat het kan leiden tot uitdroging en uitputting door diarree, net op het moment dat je al je kracht nodig hebt voor de echte prestatie.
• Fysieke inspanning: Ramen lappen, traplopen of de hele babykamer herinrichten wordt vaak gezien als de ultieme manier om de baby ‘eruit te werken’. Hoewel beweging de baby helpt bij het indalen door de zwaartekracht en bekkenbeweging, dwingt het de hormonale cascade niet af. De start van de bevalling is een hormonaal proces, geen mechanisch proces door beweging. Sterker nog, extreme vermoeidheid verhoogt je cortisolspiegel (stresshormoon), wat de aanmaak van oxytocine juist kan dwarsbomen en de bevalling kan vertragen.
• Frambozenbladthee: Deze thee staat bekend als een ‘baarmoedertonicum’ vanwege de actieve stof fragerine, die de spieren van de baarmoeder zou helpen versterken. Hoewel sommige vrouwen frambozenbladthee drinken in de hoop op een vlottere uitdrijving, is er geen enkel wetenschappelijk bewijs dat het de start van de bevalling vervroegt. Het is een voorbereider van het spierweefsel, geen trigger voor de hormonale start.

Methoden met een wetenschappelijke kanttekening

Sommige methoden hebben een biologische basis, maar zijn in de praktijk minder effectief of brengen risico’s met zich mee.

Seks (coïtus): Sperma bevat van nature prostaglandinen. Hoewel dit theoretisch zou kunnen helpen bij het verstrijken van de baarmoedermond, is de concentratie vaak te laag voor een direct effect. Let op: heb geen seks meer als de vliezen al gebroken zijn.

Tepelstimulatie: Door stimulatie maakt je lichaam oxytocine aan. Hoewel dit effect kan hebben, adviseert de NVOG dit niet zelfstandig te doen wegens het risico op weeënstormen of hyperstimulatie, wat de zuurstoftoevoer naar de baby kan beïnvloeden.