De eerste schatting: het intakegesprek
Ongeveer twee maanden voor je uitgerekende datum heb je een intakegesprek met de kraamzorgorganisatie. Tijdens dit gesprek wordt er gekeken naar je gezinssituatie en je verwachtingen. Op basis daarvan wordt een eerste schatting gemaakt. Het is goed om te weten dat dit nog niet definitief is. De echte behoefte aan zorg kan pas worden vastgesteld tijdens de bevalling en de dagen daarna.
Hoe wordt het aantal uren kraamzorg bepaald?
De definitieve berekening vindt plaats direct na de geboorte. De kraamverzorgster en de verloskundige kijken dan samen naar wat er nodig is. Hiervoor gebruiken zij het Landelijk Indicatieprotocol Kraamzorg (LIP).
Er zijn verschillende factoren die meewegen in deze berekening:
- Borstvoeding: Omdat dit in het begin veel tijd vraagt, bijvoorbeeld hulp bij het aanleggen, heb je vaak recht op meer uren. Lees hier meer over de voor- en nadelen van borstvoeding.
- Complicaties: Zijn er bijzonderheden opgetreden, zoals een keizersnede of veel bloedverlies na de bevalling? Dan wordt de zorg daarop aangepast.
- Ziekenhuisopname: De tijd die je in het ziekenhuis doorbrengt, wordt vaak afgetrokken van het totaal aantal uren thuiszorg.
Wat zijn de wettelijke kaders?
Wettelijk gezien heb je recht op minimaal 24 uur en maximaal 80 uur kraamzorg. In de praktijk zien we dat 49 uur de meest gangbare standaard (de modus) is voor een gemiddelde kraamweek. Mocht er een medische noodzaak zijn, dan kan de zorg in overleg met de verloskundige worden verlengd tot de 10e dag na de geboorte.
Hoe worden deze uren verdeeld?
De uren worden doorgaans verdeeld over acht aaneengesloten dagen, beginnend op de dag van de bevalling. De verdeling is vaak ‘front-loaded’: dit betekent dat je in de eerste dagen na de geboorte de meeste uren krijgt, omdat de zorgbehoefte en de medische controles dan het meest intensief zijn.
Naarmate de week vordert en jij en je partner steeds handiger worden in de verzorging, worden de dagelijkse uren langzaam afgebouwd.
Extra uren nodig? De herindicatie
Het kan gebeuren dat de kraamweek anders verloopt dan gehoopt. Misschien herstel je langzamer van een totaalruptuur of zijn er medische zorgen om de baby. In dat geval kan de verloskundige besluiten tot een herindicatie. Een herindicatie betekent dat er op basis van medische gronden extra uren worden toegekend om je herstel en de gezondheid van je baby (denk aan controles op geelzucht) te waarborgen. Heb je extra uren gekregen via een herindicatie? Dan kunnen deze uren worden ingezet om de zorg te verlengen naar de 9e of 10e dag, zodat je herstel langer gemonitord kan worden.
De realiteit: personeelstekorten
Hoewel je recht hebt op zorg, is er momenteel een tekort aan personeel. Hierdoor kan het voorkomen dat je minder uren krijgt dan gepland. De kraamzorgorganisatie zal dan altijd focussen op de belangrijkste medische taken en de gezondheid van je baby.
Samenvattend: Wat betekent dit voor jou?
Het aantal uren kraamzorg is dus een optelsom van de richtlijnen, je persoonlijke keuzes en je herstel. Of je nu de minimale of maximale uren krijgt, het doel is dat jij en je partner vol zelfvertrouwen aan het ouderschap beginnen. Vergeet ook niet te checken wat kraamzorg kost qua eigen bijdrage.
Bronnen:
- Bakker, R., De Jonge, A., & Van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
- Kraamzorg (Zvw) – Zorginstituut Nederland
Zorginstituut Nederland. (z.d.). Kraamzorg (Zvw). Geraadpleegd van https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/k/kraamzorg-zvw - Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen. (2018). Multidisciplinaire richtlijn Postnatale Zorg: Verloskundige basiszorg voor moeder en kind. KNOV.
- Landelijk indicatieprotocol kraamzorg – Zorginstituut Nederland
Zorginstituut Nederland. (2008, 3 maart). Landelijk indicatieprotocol kraamzorg. Geraadpleegd van https://www.zorginstituutnederland.nl/documenten/2008/03/03/landelijk-indicatieprotocol-kraamzorg