Voor- en nadelen van borstvoeding

De voordelen voor je baby

Moedermelk wordt niet voor niets vaak ‘vloeibaar goud’ genoemd. Het is veel meer dan alleen voeding om de honger te stillen; het is een levend goedje dat precies is afgestemd op de behoeften van jouw kindje op dat specifieke moment. Moedermelk zit boordevol antistoffen, hormonen en enzymen die je baby beschermen en helpen groeien. Dit heeft een direct effect op de gezondheid:

• Sterker afweersysteem: Kinderen die borstvoeding krijgen, hebben minder vaak last van infecties aan de luchtwegen, oren of darmen. Dit komt doordat je via de melk beschermende stoffen doorgeeft die een beschermlaagje in de darmen van de baby vormen.
• Minder risico op chronische ziekten: Op de lange termijn verlaagt het de kans op aandoeningen zoals diabetes, obesitas, astma en eczeem.
• Ontwikkeling van de hersenen: Borstvoeding heeft een positief effect op de intelligentie en de neurologische ontwikkeling van je kindje.
• Veiliger slapen: Als je minimaal twee maanden borstvoeding geeft, vermindert dit het risico op wiegendood.
• Gezonde mond: Het drinken aan de borst stimuleert een goede kaakontwikkeling, wat later kan zorgen voor een rechter gebit.

Speciaal voor te vroeg geboren baby’s

Voor premature kindjes is moedermelk extra belangrijk. Moeders van te vroeg geboren baby’s maken melk aan die rijker is aan eiwitten en antistoffen. Dit helpt onder andere om ernstige darmaandoeningen te voorkomen en ondersteunt het kwetsbare immuunsysteem.

De voordelen voor jou als moeder

Het is makkelijk om te denken dat borstvoeding puur eenrichtingsverkeer is van moeder naar kind, maar niets is minder waar; het is een bijzondere wisselwerking waarbij je fysiek ook veel terugkrijgt. Direct na de bevalling zorgt het hormoon oxytocine er bijvoorbeeld voor dat je baarmoeder sneller krimpt en het bloedverlies beperkt blijft, terwijl het op de langere termijn je risico op aandoeningen zoals diabetes type 2, hoge bloeddruk en bepaalde vormen van kanker kan verlagen. Omdat het maken van melk veel energie kost, kan het je bovendien helpen bij het afvallen. Ook in de nachten staan je hormonen aan jouw kant: prolactine bevordert niet alleen de melkproductie maar zorgt ook voor een betere, diepere slaap, en dankzij de kalmerende werking van oxytocine voel je je vaak rustiger en minder gestrest.

De nadelen en uitdagingen

Hoewel borstvoeding vanuit medisch oogpunt de voorkeur heeft, is het belangrijk om ook de kanttekeningen te benoemen, want het kan fysiek en mentaal behoorlijk zwaar zijn. Zo hebben veel vrouwen, vooral in de eerste week, last van pijnlijke tepels of kloofjes doordat de baby niet optimaal aanhapt, en kan er bij het onvoldoende leegdrinken van de borsten pijnlijke stuwing of zelfs een borstontsteking ontstaan. Daarnaast kost het geven van borstvoeding veel energie en zijn nachtvoedingen belangrijk om de productie op peil te houden, wat vermoeiend kan zijn. Ook je lichaam zelf levert in: doordat er calcium naar de melk gaat, neemt je botdichtheid tijdelijk af, en hoewel dit na het stoppen meestal herstelt, is het wel een aanslag op je lijf.

Borstvoeding kan ook  invloed hebben op je relatie en sociale leven. Door de hormonen kun je last hebben van vaginale droogheid en minder zin hebben in seks. Ook kan je partner zich soms buitengesloten voelen omdat jij de enige bent die kan voeden. Daarnaast vindt niet elke vrouw het prettig om in het openbaar te voeden, wat je bewegingsvrijheid kan beperken.

Wanneer lukt of mag het niet?

Er zijn situaties waarin borstvoeding niet mogelijk of wenselijk is. Denk aan het gebruik van specifieke medicijnen die schadelijk zijn voor de baby of een hiv-infectie. Ook kan een eerdere borstoperatie, zoals een verkleining, ervoor zorgen dat het geven van borstvoeding niet lukt doordat melkgangen zijn doorgesneden. In zeer zeldzame gevallen heeft een baby een stofwisselingsziekte waardoor hij of zij geen moedermelk verdraagt.

Tot slot

Borstvoeding heeft indrukwekkende gezondheidsvoordelen en helpt bij de hechting door het vele huid-op-huidcontact. Tegelijkertijd vraagt het veel van je lichaam en je energie. Weet dat de keuze die jij maakt, de juiste is voor jouw gezin. Heb je twijfels of ervaar je pijn? Schakel dan hulp in van een lactatiekundige of je verloskundige.