Bruine afscheiding tijdens de zwangerschap

Wat is normale afscheiding tijdens de zwangerschap?

Voordat we in de details van bruine afscheiding duiken, is het handig om te weten wat ‘normaal’ is. Door de hormonale veranderingen en de toegenomen doorbloeding in je bekkengebied, heb je als zwangere vrouw vaak meer last van vaginale afscheiding. Dit is doorgaans waterig, dikvloeibaar, wit van kleur en geurloos. Zodra de kleur verandert naar bruin (oud bloed) of helderrood (vers bloed), is er sprake van een andere oorzaak die we per fase van de zwangerschap kunnen bekijken.

De eerste maanden: Vaak onschuldig, soms spannend

Zeker in het eerste trimester komt bruine afscheiding of licht bloedverlies regelmatig voor. Het lichaam is hard aan het werk om een veilig huisje voor je baby te bouwen, en daar komt nogal wat bij kijken.

1. De innesteling

In de allereerste maand, soms nog voordat je die positieve test in handen hebt, kan er een zogenaamde innestelingsbloeding optreden. De bevruchte eicel (de blastocyste) graaft zich in in het baarmoederslijmvlies. Daarbij kunnen kleine bloedvaatjes geraakt worden. Dit resulteert soms in één of twee korte momenten van gering bloedverlies. Omdat dit bloed er even over doet om naar buiten te komen, kan dit eruitzien als bruine afscheiding. Veel vrouwen verwarren dit met een beginnende, lichte menstruatie.

2. Een gevoelige baarmoedermond (Contactbloeding)

Tijdens je zwangerschap is de doorbloeding van je baarmoedermond (cervix) enorm toegenomen. Weefsels worden zachter en zwellen iets op. Soms puilt het slijmvlies aan de binnenkant van de baarmoedermond iets naar buiten; dit noemen we een ectropion. Dit weefsel is heel kwetsbaar. Hierdoor kan er makkelijk een vaatje springen als er iets tegenaan komt. Dit noemen we een contactbloeding. Dit kan gebeuren na:

• Geslachtsgemeenschap (postcoïtaal bloedverlies)
• Harde ontlasting (door persen)
• Een vaginaal toucher of inwendig onderzoek (bijvoorbeeld met een eendenbek/speculum) bij de verloskundige of gynaecoloog.

Dit type bloedverlies is meestal onschuldig en stopt vanzelf, waarna het als bruine afscheiding naar buiten komt.

3. Miskraam of EUG

We kunnen er niet omheen draaien: bruine afscheiding kan ook een voorbode zijn van minder goed nieuws. Bij een miskraam is vaginaal bloedverlies vaak het eerste symptoom. Dit begint soms met wat bruine afscheiding, maar gaat vaak over in helderrood bloedverlies gepaard met buikkrampen.

Ook bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (EUG) kan vaginaal bloedverlies optreden. Heb je last van bruine afscheiding in combinatie met (eenzijdige) buikpijn? Neem dan altijd contact op met je verloskundige.

Tweede helft van de zwangerschap: Placenta en slijmprop

Ben je de 20 weken gepasseerd? Dan wordt er bij bloedverlies altijd extra alert gekeken naar de oorzaak.

Problemen met de placenta

Hoewel problemen met de placenta, zoals een voorliggende placenta (placenta praevia) of het loslaten ervan (solutio), vaak gepaard gaan met helderrood bloed, kan het ook beginnen met wat oud, bruin bloed. Zeker als het gaat om een klein beetje bloedverlies dat niet direct naar buiten is gekomen. Dit is altijd een reden voor controle in het ziekenhuis.

Het ’tekenen’: De bevalling komt eraan

Richting het einde van de zwangerschap krijgt bruine afscheiding ineens een heel andere betekenis. Het kan dan gaan om het verliezen van de slijmprop. Dit wordt ook wel ’tekenen’ genoemd.

Bij het verstrijken en ontsluiten van de baarmoedermond laten de vliezen iets los van de wand. Hierbij knappen kleine bloedvaatjes. Dit bloed vermengt zich met het cervixslijm, wat zorgt voor slijmerige, bruine of roze afscheiding. Dit is een volkomen normaal verschijnsel en een teken dat je lichaam zich klaarmaakt voor de naderende bevalling.

Wanneer moet je aan de bel trekken?

Het is soms lastig in te schatten wanneer je nu wel of niet moet bellen. Als algemene regel geldt: ben je ongerust? Bel dan altijd. Je verloskundige is er om naar je te luisteren en je situatie te beoordelen. Neem in ieder geval direct contact op met je zorgverlener in de volgende situaties:

• Als de bruine afscheiding overgaat in helderrood bloedverlies.
• Als je last krijgt van buikpijn of krampen.
• Als de afscheiding vies ruikt (dit kan wijzen op een infectie).
• Als je koorts hebt.
• Als je minder leven voelt in je buik.
• Bij ‘vaginal spotting’ als je onder controle staat voor hoge bloeddruk (hypertensie).

Zeldzame situaties

In zeer zeldzame en ernstige gevallen, zoals bij een intra-uteriene vruchtdood, kan er sprake zijn van donkerbruin, koffiekleurig vruchtwater. Dit kan soms lijken op afscheiding. Dit gaat vaak gepaard met het niet meer voelen van de baby.

Onderzoek en geruststelling

Heb je last van aanhoudende bruine afscheiding of bloedverlies? Dan zal de verloskundige of gynaecoloog vaak willen kijken waar het vandaan komt. Dit kan via een echo om te zien of het hartje klopt en waar de placenta ligt. Soms wordt er met een eendenbek (speculum) gekeken of er sprake is van een poliepje of een infectie aan de baarmoedermond.

Probeer niet direct van het worst-case scenario uit te gaan. In veruit de meeste gevallen is er een onschuldige verklaring voor de bruine afscheiding, zoals een geknapt vaatje of de innesteling. Luister naar je lichaam, neem je rust en bel de verloskundige bij twijfel. Zij kunnen je vaak snel geruststellen.