Het korte antwoord: nee, het is een keuze
Om direct met de belangrijkste vraag te beginnen: nee, kraamzorg is niet verplicht. Hoewel iedereen die in Nederland woont of werkt verplicht is om een zorgverzekering te hebben, ben je niet wettelijk verplicht om de uren die in het basispakket zitten ook daadwerkelijk af te nemen.
Het is een recht dat je hebt als zwangere, geen plicht. Je bepaalt zelf of je zorg wilt ontvangen en bij welke organisatie je je aanmeldt. Houd er wel rekening mee dat je voor hulp thuis in 2026 een wettelijke eigen bijdrage betaalt van € 5,70 per uur. Lees hier meer over wat kraamzorg kost.
Waarom kraamzorg toch belangrijk is
Hoewel het niet verplicht is, wordt het in Nederland gezien als medisch noodzakelijke basiszorg. De kraamverzorgster heeft namelijk een aantal belangrijke taken:
- Medische controles: Dagelijkse controle van jouw herstel en de gezondheid van je baby.
- Vroegsignalering: Het herkennen van complicaties zoals infecties of geelzucht bij de baby.
- Begeleiding bij voeding: Ondersteuning bij het aanleggen als je kiest voor borstvoeding.
- Rust en herstel: De verzorgende neemt huishoudelijke taken over, zodat jij kunt herstellen van de bevalling.
Keuzemogelijkheden: minder uren of een andere organisatie
Voelt het idee van volledige kraamzorg te intensief voor je? Je hebt altijd zelf de regie over hoe je de zorg invult.
Kiezen voor een minimaal aantal uren
Je bent niet verplicht om de standaard 49 uur af te nemen. Je kunt ook kiezen voor het wettelijke minimum van 24 uur. Dit zijn ongeveer drie uren per dag, wat precies genoeg is voor de belangrijkste medische controles. Wil je precies weten hoe dit berekend wordt? Kijk dan op hoeveel uur kraamzorg krijg je.
Geen match met het bureau?
Het is belangrijk dat je je op je gemak voelt. Heb je bij een intakegesprek geen goed gevoel bij een organisatie? Dan mag je kiezen voor een ander bureau. Het is verstandig om vooraf te kijken waar je op moet letten bij kraamzorg kiezen.
Het kraamhotel: een alternatief voor zorg aan huis
Zie je het echt niet zitten om iemand in je eigen huis te hebben? Dan is een kraamhotel een goede optie. Je verblijft dan in een neutrale, professionele omgeving waar dag en nacht zorg aanwezig is. Dit kan rust geven als je je eigen huis liever als privé-domein behoudt tijdens de eerste dagen met je baby.
Samenvattend
Dus, is kraamzorg verplicht? Nee, maar het biedt een veiligheidsnet voor jou en je baby. Of je nu kiest voor het volledige aantal uren, het minimum, of een kraamhotel: zorg dat de keuze aansluit bij jouw behoeften.
Bronnen:
- Bakker, R., De Jonge, A., & Van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
- Kraamzorg (Zvw) – Zorginstituut Nederland
Zorginstituut Nederland. (z.d.). Kraamzorg (Zvw). Geraadpleegd van https://www.zorginstituutnederland.nl/verzekerde-zorg/k/kraamzorg-zvw - Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen. (2018). Multidisciplinaire richtlijn Postnatale Zorg: Verloskundige basiszorg voor moeder en kind. KNOV.
- Landelijk indicatieprotocol kraamzorg – Zorginstituut Nederland
Zorginstituut Nederland. (2008, 3 maart). Landelijk indicatieprotocol kraamzorg. Geraadpleegd van https://www.zorginstituutnederland.nl/documenten/2008/03/03/landelijk-indicatieprotocol-kraamzorg