Waarom gebeurt dit?
Het ontstaan van verstopping is vaak een samenloop van omstandigheden waar je zelf weinig invloed op hebt. De oorzaken zijn vaak een combinatie van hormonen, je groeiende buik en je leefstijl. De belangrijkste boosdoener is het ‘relax-hormoon’ progesteron. Dit hormoon zorgt ervoor dat je spieren ontspannen, wat goed is voor je baarmoeder, maar je darmen helaas ook een beetje lui maakt. Hierdoor vertraagt de boel, blijft voedsel langer onderweg en wordt er meer vocht onttrokken, wat zorgt voor hardere ontlasting.
Daarnaast speelt simpelweg ruimtegebrek een rol: je groeiende baarmoeder neemt steeds meer plek in en duwt je darmen letterlijk aan de kant. Tel daarbij op dat je vaak vanzelf wat minder gaat bewegen naarmate je buik groeit, en je hebt de perfecte omstandigheden voor een moeizame stoelgang.
Wat kun je zelf doen? (Voeding & Leefstijl)
In de meeste gevallen heb je geen medicijnen nodig en kun je met aanpassingen in je voeding en dagritme al veel verlichting vinden.
- 1. Vezels, vezels, vezels: Zorg voor voldoende ‘vulstof’ in je darmen. Kies voor volkorenproducten, peulvruchten, en veel vers (of gedroogd/bevroren) fruit en groenten. Ook roggebrood staat bekend als een echte helper bij een moeizame stoelgang.
- 2. Slim drinken: Vocht is belangrijk, zeker als je veel vezels eet. Drink voldoende water, kruidenthee of cafeïnevrije dranken. Een goede tip uit de praktijk: probeer vooral tussen de maaltijden door te drinken, in plaats van tijdens het eten.
- 3. Blijf in beweging: Het is verleidelijk om op de bank te ploffen, maar beweging activeert je darmen. Wandelen, zwemmen en yoga zijn veilige en fijne manieren om actief te blijven tijdens je zwangerschap.
- 4. Luister naar je lichaam: Voel je aandrang? Ga dan direct. Neem rustig de tijd op het toilet; haast werkt averechts.
Let op met supplementen en medicatie
Wees ook alert bij het gebruik van supplementen en medicatie. Slik je bijvoorbeeld ijzertabletten (ferrofumaraat) tegen bloedarmoede? Helaas staat ijzer erom bekend dat het verstopping kan veroorzaken. Als je hier veel hinder van ondervindt, overleg dan met je verloskundige of arts; soms biedt een ‘stool softener’ of een alternatief zoals lactoferrine uitkomst. Mocht het met alleen voeding niet lukken, dan zijn psylliumvezels of andere bulkvormende middelen een veilige keuze.
Wees echter voorzichtig met andere middeltjes: gebruik nooit wonderolie (castorolie) omdat dit weeën kan opwekken, en vermijd zoute laxeermiddelen (zoals fosfo-soda) omdat deze ervoor zorgen dat je vocht vasthoudt, wat je tijdens je zwangerschap juist wilt voorkomen.
Waarom is het belangrijk om dit aan te pakken?
Naast dat obstipatie buikpijn kan geven (wat soms lastig te onderscheiden is van andere dingen, zoals een blinde darmontsteking), is het ook de belangrijkste oorzaak van aambeien tijdens de zwangerschap. Door de harde ontlasting en het persen neemt de druk op de aderen toe. Het voorkomen van verstopping is dus ook de beste manier om aambeien te voorkomen.
Na de bevalling
Ook in je kraamweek kun je last houden van obstipatie. Vaak komt dit doordat je minder beweegt, maar ook door angst: als je hechtingen hebt of pijn aan je perineum, durf je misschien niet goed te persen. Blijf ook dan vezelrijk eten en goed drinken. Heb je twijfels of ernstige buikpijn? Raadpleeg dan altijd je verloskundige of huisarts.
Bronnen:
- Widmaier, E. P., Raff, H., & Strang, K. T. (2023). Vander’s human physiology: The mechanisms of body function (16th international student ed., eBook). McGraw-Hill Education.
- Bakker, R., & van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
- Blackburn, S. T. (2023). Maternal, fetal, & neonatal physiology: A clinical perspective (6th ed.). Elsevier.
- Mayes, L. L. (2020). Mayes’ midwifery (16th ed.). Elsevier.
- Voedingscentrum. (z.d.). Alles over gezond eten voor en tijdens de zwangerschap.
