Hoe ontstaat het carpaal tunnelsyndroom?
Om te begrijpen wat er gebeurt, moeten we even naar de binnenkant van je pols kijken. Hier loopt een belangrijke zenuw: de nervus medianus, oftewel de middelste zenuw. Deze zenuw loopt door een smalle doorgang die we de ‘carpale tunnel’ noemen.
Tijdens je zwangerschap verandert er veel in je lichaam. Een van die veranderingen is dat je meer vocht vasthoudt (oedeem) en dat je in gewicht toeneemt. Dit vocht gaat in de weefsels rondom je pols zitten. Omdat de carpale tunnel van zichzelf al vrij krap is, zorgt de zwelling ervoor dat de ruimte nog kleiner wordt. Hierdoor raakt de zenuw bekneld.
Ook mechanische bewegingen spelen een rol. Als je je pols ver buigt of strekt, wordt de tunnel tijdelijk nog nauwer, wat de druk op de zenuw verhoogt.
Welke symptomen kun je ervaren?
De klachten bij het carpaal tunnelsyndroom bevinden zich in het gebied waar die beknelde zenuw naartoe loopt. Je merkt dit vooral aan:
- Tintelingen en gevoelloosheid: Dit voel je in je duim, wijsvinger, middelvinger en een deel van je ringvinger.
- Pijn: Soms zeurend, soms scherp. De pijn kan in je hand zitten, maar ook uitstralen naar je onderarm.
- Nachtelijke klachten: Veel vrouwen (zo’n 20 tot 40%) hebben vooral ’s nachts last van pijn in de hand. Hierdoor kan doorslapen lastig zijn, wat weer bijdraagt aan vermoeidheid tijdens de zwangerschap.
- Dominante hand: Vaak zijn de klachten het duidelijkst aanwezig in de hand die je het meest gebruikt (je schrijfhand).
Hoe vaak komt het voor en wanneer?
Je bent zeker niet de enige met deze klachten. Afhankelijk van hoe er wordt gemeten, heeft tussen de 31% en 62% van de zwangere vrouwen last van symptomen die passen bij het carpaal tunnelsyndroom. Als er metingen van de zenuw worden gedaan, wordt dit bij 7% tot 43% van de vrouwen bevestigd.
De klachten ontstaan meestal in het tweede of derde trimester van de zwangerschap, wanneer de vochtophoping in het lichaam toeneemt. Het lijkt vaker voor te komen bij vrouwen die zwanger zijn van hun eerste kindje en bij vrouwen die over hun hele lichaam veel vocht vasthouden.
Goed om te weten: Hoewel de klachten voor jou erg vervelend en pijnlijk kunnen zijn, heeft dit syndroom geen negatief effect op de gezondheid van je baby.
Behandeling van carpaal tunnelsyndroom tijdens de zwangerschap
Gelukkig is een ingrijpende behandeling meestal niet nodig. De aanpak is primair ‘conservatief’, wat betekent dat we eerst kijken naar oplossingen zonder operatie.
1. Rust en ondersteuning (Spalken)
Dit is vaak de eerste stap. Een polsspalk (brace) houdt je pols in een neutrale, rechte positie. Hierdoor is de ruimte in de carpale tunnel zo groot mogelijk en krijgt de zenuw rust. Omdat veel vrouwen ’s nachts onbewust hun polsen buigen, helpt het dragen van zo’n spalk tijdens het slapen vaak goed tegen de nachtelijke pijn.
2. Pijnstilling en medicatie
Heb je veel pijn? Dan kunnen pijnstillers verlichting bieden. Overleg wel altijd even met je verloskundige of huisarts wat je veilig kunt nemen. Soms kan een arts besluiten om een lokale injectie met corticosteroïden te geven om de ontsteking en zwelling te remmen.
3. Fysiotherapie
Een fysiotherapeut kan je helpen met oefeningen en advies over hoe je je polsen het beste kunt gebruiken en ontlasten in het dagelijks leven.
4. Chirurgie (zelden nodig)
In heel zeldzame gevallen, als de klachten zeer ernstig zijn en niets anders helpt, kan een kleine operatie nodig zijn om de zenuw meer ruimte te geven. Indien dit echt noodzakelijk is, kan dit veilig tijdens de zwangerschap worden uitgevoerd.
Hoe gaat het verder na de bevalling?
Het goede nieuws is dat de oorzaak van het probleem, het vocht vasthouden, na de bevalling vaak snel verdwijnt. Hierdoor neemt de druk op de zenuw af en verdwijnen de klachten bij de meeste vrouwen spontaan. Vaak ben je er binnen drie maanden na de bevalling vanaf.
Het is wel belangrijk om realistisch te zijn: soms heeft het lichaam wat langer de tijd nodig. Bij ongeveer de helft van de vrouwen zijn er een jaar na de bevalling nog lichte klachten aanwezig. Ook is er een kans dat de klachten terugkeren bij een eventuele volgende zwangerschap.
Tot slot
Carpaal tunnelsyndroom tijdens de zwangerschap is vervelend en kan je nachtrust flink verstoren, maar het is een bekend verschijnsel met een duidelijke oorzaak. Heb je veel last? Blijf er dan niet mee rondlopen. Bespreek het met je zorgverlener; vaak kan een simpele spalk voor de nacht al een wereld van verschil maken.
Disclaimer: Dit artikel is informatief bedoeld. Raadpleeg bij medische klachten of twijfel altijd je verloskundige of arts.
Bronnen:
- Widmaier, E. P., Raff, H., & Strang, K. T. (2023). Vander’s human physiology: The mechanisms of body function (16th international student ed., eBook). McGraw-Hill Education.
- Bakker, R., & van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
- Blackburn, S. T. (2023). Maternal, fetal, & neonatal physiology: A clinical perspective (6th ed.). Elsevier.
- Mayes, L. L. (2020). Mayes’ midwifery (16th ed.). Elsevier
