Tonijn tijdens de zwangerschap

Waarom wordt tonijn afgeraden?

Het eten van tonijn, inclusief tonijnsteak en de variant uit blik, wordt tijdens de zwangerschap sterk afgeraden. Dit heeft te maken met de ophoping van milieuverontreinigende stoffen. Omdat tonijn een grote roofvis is die lang leeft, verzamelt hij gedurende zijn leven schadelijke stoffen uit het zeewater en uit de kleinere vissen die hij opeet. De stoffen waar het specifiek om gaat zijn:

• Kwik: Een zwaar metaal dat schadelijk kan zijn voor het zenuwstelsel.
• Dioxine en PFAS: Chemische verbindingen die door industriële processen in het milieu terechtkomen.

Het effect op de ongeboren baby

Wanneer je als aanstaande moeder deze toxines (gifstoffen) in grotere hoeveelheden binnenkrijgt, passeren ze de placenta. Voor een volwassene is de belasting vaak beperkt, maar voor een ontwikkelende foetus zijn de risico’s groter. Blootstelling aan deze stoffen wordt in verband gebracht met een verhoogd risico op een miskraam of vroeggeboorte. Ook kan het invloed hebben op de hersenontwikkeling van de baby, wat op latere leeftijd kan leiden tot leerproblemen.

Wat als je per ongeluk tonijn hebt gegeten?

Heb je onlangs nog een broodje tonijnsalade op of een hapje van een toastje genomen? Maak je dan niet direct grote zorgen. De schadelijke effecten treden pas op wanneer deze stoffen zich over een langere tijd opbouwen in je lichaam. Een eenmalige, kleine hoeveelheid is niet direct gevaarlijk. Het advies om tonijn te mijden is vooral bedoeld om te voorkomen dat je die schadelijke grens gedurende je hele zwangerschap overschrijdt. Dit is een vergelijkbaar voorzorgsprincipe als bij het eten van sushi met rauwe vis.

Veilige vissoorten als vervanging voor tonijn

Hoewel tonijn even niet mag, is vis eten op zichzelf erg gezond. Het bevat belangrijke bouwstoffen die je niet overal elders vindt. Het streven is om twee keer per week vis te eten: één keer een magere vis en één keer een vette vis. Het is goed om te weten wat je nog meer wel of niet mag eten om je dieet compleet te maken.

Goede alternatieven voor magere vis:

• Tilapia en Pangasius: Dit zijn kweekvissen (aquacultuur). Omdat ze in een gecontroleerde omgeving opgroeien, bevatten ze vaak veel minder schadelijke stoffen dan wilde roofvissen.
• Schol, schelvis, tong en wijting: Lichte, veilige keuzes voor je diner.
• Kabeljauw en koolvis: Deze zijn veilig, maar eet ze bij voorkeur maximaal één keer per twee weken.

Goede alternatieven voor vette vis:

Vette vis is rijk aan omega-3 vetzuren. Veilige keuzes zijn zalm (zowel kweek als wild) en forel. Let er wel op dat je vis altijd goed door en door verhit tot boven de 75 °C. Dit doodt eventuele bacteriën zoals de listeriabacterie. Laat onverhitte gerookte vis (zoals koudgerookte zalm) dus even staan.

Het nut van een omega-3 supplement

Lukt het je niet om twee keer per week vis te eten, bijvoorbeeld omdat je de smaak nu minder goed verdraagt? Dan is een omega-3 supplement (visolie of algenolie) een verstandig alternatief. Naast deze vetzuren zijn er ook andere vitamines die belangrijk zijn voor een gezonde start.

De vetzuren in deze supplementen, met name DHA, zijn van grote waarde voor de ontwikkeling van de hersenen en het gezichtsvermogen van je baby. Bovendien verlaagt voldoende omega-3 de kans op een vroeggeboorte en kan het het risico op complicaties zoals zwangerschapsvergiftiging verminderen. Kies voor een supplement met een dosering tussen de 250 en 450 mg DHA per dag.

Samengevat: geniet van de vissoorten die wel veilig zijn en wees gerust als je een keer per ongeluk tonijn hebt gegeten. Door nu bewuste keuzes te maken, geef je je baby een gezonde start.

Twijfel je in de supermarkt of een specifieke vissoort veilig is? De ZwangerHap app van het Voedingscentrum is een uitstekende hulpbron. Je kunt producten direct opzoeken, zodat je altijd zeker weet wat er op je bord ligt. Zo kun je met vertrouwen blijven genieten van je maaltijden.