Mag je Sushi eten?
Ja, je mag sushi eten tijdens je zwangerschap, maar lang niet alle soorten. De traditionele sushi met rauwe vis of bepaalde roofvissen moet je laten staan. Kies je echter voor vegetarische sushi, sushi met gegaarde kip of sushi met volledig doorbakken vis (zoals zalm), dan is het een veilige en lekkere maaltijd.
Waarom is rauwe vis een risico?
Het advies om rauwe vis te vermijden is niet uit voorzorg voor een beetje buikpijn; er zitten specifieke medische risico’s aan vast die wegens je verminderde weerstand tijdens de zwangerschap gevaarlijker zijn.
1. Listeria monocytogenes
Listeria is een bacterie die kan voorkomen in rauwe vis. Wat deze bacterie extra verraderlijk maakt, is dat hij kan overleven en groeien in de koelkast. Terwijl jij er als moeder misschien alleen milde griepverschijnselen van krijgt, kan de bacterie de placenta (moederkoek) passeren. Dit kan leiden tot een miskraam, vroeggeboorte of, in ernstige gevallen, het overlijden van de baby.
2. Toxoplasma gondii
Hoewel we deze parasiet vaak associëren met kattenbakken of rauw vlees, kan hij ook voorkomen in rauwe vis. Een besmetting (toxoplasmose) tijdens de zwangerschap kan ernstige schade aanrichten aan de ontwikkeling van de hersenen en de ogen van je kindje.
Waarom sommige gegaarde vis ook afvalt
Veel mensen denken dat het verhitten van vis alle problemen oplost. Dat klopt voor bacteriën, maar niet voor milieuvervuiling. Bepaalde vissoorten verzamelen tijdens hun leven schadelijke stoffen die je niet “wegbakt”.
- Zware metalen (Kwik): Roofvissen zoals tonijn en zwaardvis eten andere vissen en hopen zo kwik op in hun weefsel. Een hoog kwikgehalte is schadelijk voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de baby.
- PFAS en Dioxines: Dit zijn chemische stoffen die door industrieel afval in het water terechtkomen. Paling, garnalen en krab bevatten vaak hogere concentraties van deze stoffen. Omdat deze stoffen de hormoonhuishouding kunnen verstoren, staan deze soorten op de ‘nee-lijst’, ook als ze gebakken zijn.
Vermijd ook roofvissen en schaaldieren
Bepaalde vissen staan hoog in de voedselketen en verzamelen daardoor meer schadelijke stoffen in hun lichaam. Het gaat hierbij om zware metalen zoals kwik, maar ook om dioxine en PFAS (chemische stoffen die door de mens zijn gemaakt). Deze stoffen kunnen de ontwikkeling van je kindje verstoren. Laat de volgende soorten daarom ook staan, ook als ze gebakken of gegrild zijn:
- Tonijn (ook de ‘canned tuna’ rolls)
- Makreel en paling
- Sardine
- Krab en garnalen
Welke sushi mag je WEL eten?
Gelukkig blijft er nog genoeg lekkers over. Als de ingrediënten plantaardig zijn of door en door verhit, kun je met een gerust hart aanschuiven.
1. Vegetarische sushi
Dit is de meest veilige en toegankelijke keuze. Denk aan maki’s of nigiri’s met:
- Groenten: Komkommer (kappa), avocado, paprika of rettich.
- Zeewier: Nori-vellen en wakame-salade zijn prima opties.
- Ei en Tofu: Tamago (Japanse omelet) en inari (tahoe/tofu) zijn veilig, mits het ei goed gaar is.
2. Sushi met vlees of kip
Een ‘crispy chicken roll’ is een uitstekend alternatief. Let er wel op dat de kip door en door gaar verhit is. Vermijd varianten met rauw vlees, zoals carpaccio, tenzij deze volledig doorbakken zijn.
3. Sushi met gegaarde vis
Wil je toch die vissmaak? Kies dan voor vissoorten die niet in de categorie roofvissen vallen en zorg dat ze verhit zijn boven de 75 °C. Doorbakken zalm is bijvoorbeeld erg gezond vanwege de goede vetten en is veilig in je sushi. Ook witte vissoorten zoals tilapia of pangasius zijn gegaard een goede optie.
Wat als je per ongeluk rauwe vis hebt gegeten?
Het kan gebeuren dat je pas na een hap beseft dat de vis niet gegaard was. Maak je niet direct ongerust; de kans dat een eenmalige consumptie direct tot grote problemen leidt, is zeer klein. Het is wel verstandig om de komende tijd op je lichaam te letten. Krijg je klachten zoals koorts, hoofdpijn, spierpijn of misselijkheid? Neem dan voor de zekerheid contact op met je huisarts of verloskundige.
Geniet, maar met mate
Kortom: kies voor vegetarische opties of goed gegaarde kip en zalm, en laat de tonijn en garnalen even aan anderen over. Zo geniet je van een heerlijke maaltijd terwijl je goed voor jezelf en je baby zorgt.
Twijfel je in het restaurant over een specifieke roll? De ZwangerHap app van het Voedingscentrum is je ideale tafelgenoot. Je kunt snel opzoeken of een ingrediënt veilig is, zodat je zorgeloos kunt bestellen. Wil je dat ik ook eens op een rij zet welke sauzen, zoals wasabi en sojasaus, je veilig kunt gebruiken?
Bronnen:
- Bakker, R., De Jonge, A., & Van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
-
Voedingscentrum. (z.d.-a). Is het goed om vis te eten tijdens je zwangerschap?
-
Voedingscentrum. (z.d.-b). Kan ik ‘garnalen’ nemen tijdens de zwangerschap?
-
Voedingscentrum. (z.d.-c). Kan ik ‘sushi’ nemen tijdens de zwangerschap?
-
Voedingscentrum. (z.d.-d). Kan ik ‘tonijn(steak)’ nemen tijdens de zwangerschap?
-
Voedingscentrum. (z.d.-e). Kan ik ‘zalm, doorbakken’ nemen tijdens de zwangerschap?
-
Voedingscentrum. (z.d.-f). Wat kan ik wel en niet eten tijdens mijn zwangerschap?