Waarom liever geen ibuprofen als je zwanger bent?
Ibuprofen behoort tot de groep medicijnen die we NSAID’s noemen. Dit zijn pijnstillers die ook ontstekingsremmend werken. Hoewel het voor niet-zwangeren een heel effectief middel is, wordt het gebruik van ibuprofen tijdens de zwangerschap over het algemeen afgeraden. Vooral in de tweede helft van de zwangerschap zijn artsen en verloskundigen hier streng in. Dit is niet om je bang te maken, maar omdat onderzoek laat zien dat er specifieke risico’s zijn voor de ontwikkeling van je ongeboren kindje.
Risico’s voor de baby
Als je ibuprofen gebruikt, komt dit via je bloed ook bij de baby terecht. Dit kan een aantal ongewenste effecten hebben:
- Sluiting van een belangrijk bloedvat: Het grootste risico speelt in het derde trimester (na 30 weken). De baby heeft in de baarmoeder een speciaal bloedvat bij het hart, de ductus Botalli (ductus arteriosus). Ibuprofen kan ervoor zorgen dat dit vat te vroeg sluit, wat problemen geeft met de bloedsomloop en de longen van de baby.
- Invloed op de niertjes: NSAID’s kunnen de werking van de nieren van de foetus verminderen. Omdat vruchtwater voor een groot deel bestaat uit de urine van de baby, kan dit leiden tot te weinig vruchtwater (oligohydramnion).
- Bloedstolling: Het middel kan invloed hebben op de bloedstolling, wat de kans op bloedingen bij zowel jou als de baby iets kan vergroten.
Daarnaast werkt je eigen lichaam tijdens de zwangerschap net even anders. Door een verhoogde activiteit van een bepaald leverenzym breekt je lichaam ibuprofen sneller af, waardoor de concentratie in je bloed soms lager is, maar de risico’s voor de baby blijven bestaan.
Wat mag wel?
Heb je pijnstilling nodig tijdens je zwangerschap? Dan is paracetamol zonder toevoegingen (zoals cafeïne of codeïne) de eerste en veiligste keuze. Twijfel je of helpt paracetamol niet voldoende? Overleg dan altijd even met je huisarts of verloskundige voordat je iets anders neemt.
Ibuprofen en borstvoeding: een ander verhaal
Heb je je baby eenmaal in je armen? Dan verandert het advies 180 graden. Tijdens de kraamperiode en borstvoeding wordt ibuprofen namelijk als veilig beschouwd. Uit onderzoek blijkt dat er maar een zeer kleine hoeveelheid in de moedermelk terechtkomt, wat zo weinig is dat het niet schadelijk is voor je pasgeboren baby; je kunt het dus met een gerust hart gebruiken.
In de kraamweek is ibuprofen vaak zelfs een heel fijn middel, omdat het goed werkt tegen specifieke klachten na de bevalling. Zo dempt het de krampende pijn van naweeën wanneer je baarmoeder weer klein wordt en biedt het verlichting bij hechtingen na een knip, scheur of keizersnede. Ook als je last krijgt van een borstontsteking (mastitis) wordt het vaak aangeraden, omdat het dan niet alleen de pijn stilt maar ook de ontsteking remt. Soms wordt het middel in de eerste 24 uur na de bevalling rectaal via een zetpil gegeven, wat vaak zo goed werkt dat je minder andere zware pijnstillers nodig hebt.
Wanneer moet je toch even opletten?
Hoewel ibuprofen veilig is voor de baby die borstvoeding krijgt, moet je als moeder wel even naar je eigen gezondheid kijken. Omdat NSAID’s bijwerkingen kunnen hebben, zijn er situaties waarin je ze beter niet kunt nemen, ook niet na de bevalling.
Wees voorzichtig of overleg met je arts als je:
- Bekend bent met astma.
- Tijdens de zwangerschap een hoge bloeddruk of pre-eclampsie (zwangerschapsvergiftiging) hebt gehad.
- Last hebt van maagzweren of maagklachten.
Samenvatting
Het is heel begrijpelijk dat je het zekere voor het onzekere wilt nemen als het om de gezondheid van je kindje gaat. De vuistregel is eigenlijk heel simpel:
- Tijdens de zwangerschap: Laat de ibuprofen liever staan, zeker na de 30e week, en kies voor paracetamol.
- Tijdens de borstvoeding: Je mag ibuprofen veilig gebruiken. Het is zelfs een heel effectief middel om je te helpen herstellen van de bevalling.
Heb je pijn en twijfel je wat je mag nemen? Blijf er niet mee rondlopen. Je verloskundige of huisarts kan je altijd vertellen wat in jouw specifieke situatie de beste keuze is.
Bronnen
- Blackburn, S. T. (2018). Maternal, Fetal & Neonatal Physiology: A Clinical Perspective (5th ed.). Elsevier.
- Widmaier, E. P., Raff, H., & Strang, K. T. (2023). Vander’s human physiology: The mechanisms of body function (16th international student ed., eBook). McGraw-Hill Education.
- Bakker, R., & van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
- Mayes, L. L. (2020). Mayes’ midwifery (16th ed.). Elsevier
- Zorginstituut Nederland. (z.d.). Farmacokinetiek. Farmacotherapeutisch Kompas.