Haaruitval na zwangerschap: de feiten op een rij

Wanneer begint postpartum haaruitval en welk patroon zie je?

Het uitvallen van je haar begint niet direct op de eerste dag na je bevalling. Het duurt namelijk nog een aantal weken voordat een haar die de rustfase is ingegaan, daadwerkelijk loslaat van de hoofdhuid. Over het algemeen begint de versterkte haaruitval na zwangerschap ergens tussen de 4 en 20 weken na de bevalling, dus gemiddeld zo na één tot twee maanden.

Dit haarverlies vindt niet op alle plekken van je hoofd op exact hetzelfde moment plaats. Het uitvallen verloopt in een soort golfbeweging. De haren aan de voorzijde van je hoofd (bij de haarlijn op je voorhoofd) en aan de zijkanten (bij je slapen) gaan als eerste over naar de rustfase en vallen daardoor ook als eerste uit. Daarom zie je vaak dat de haarlijn zich hier wat lijkt terug te trekken, een proces dat frontopariëtale recessie wordt genoemd. Bij sommige vrouwen geeft dit een beeld dat lijkt op het patroon van mannelijke kaalheid, met dunner wordende inhammen. Pas later in het proces, zo rond de 8 tot 12 weken na de bevalling, volgen de haren op je achterhoofd.

De impact op jou en je baby

Voor de gezondheid van je baby heeft jouw haarverlies geen enkele directe betekenis; het is puur een overgangsfase van jouw eigen lichaam. Voor jouzelf kan de impact echter best fors zijn. Het zien van grote plukken haar in je borstel of in het doucheputje kan schrik aanjagen en je zelfvertrouwen tijdelijk aantasten. Zeker in een periode waarin je lichaam toch al enorm is veranderd.

Erken voor jezelf dat het heel begrijpelijk is dat je hier onzeker over bent. Je lichaam heeft een absolute topprestatie geleverd met de zwangerschap en de bevalling, en is nu simpelweg bezig met een interne reorganisatie om terug te keren naar de normale staat van voor de zwangerschap. Dit ontzwangeren kost simpelweg energie en tijd.

Kun je haaruitval na de bevalling voorkomen of stoppen?

Omdat deze vorm van tijdelijke, versterkte haaruitval een direct en onvermijdelijk gevolg is van de natuurlijke daling van je zwangerschapshormonen, kun je het uitvallen zelf helaas niet voorkomen of tegenhouden. Het is een onschuldig, natuurlijk proces waarvoor medische behandeling niet nodig is.

Toch zijn er wel een paar praktische dingen waar je op kunt letten om je lichaam in deze fase zo goed mogelijk te ondersteunen en onnodige extra haaruitval te beperken:

1. Let op de keuze van je anticonceptie

Als je in de periode na de bevalling weer start met anticonceptie, is het goed om de bijsluiter te kennen. Bij bepaalde hormonale methoden, specifiek de pil met alleen progestageen (de minipil), staat haaruitval als mogelijke bijwerking beschreven. Mocht je hier veel hinder van ondervinden, dan kun je in rustig overleg met je huisarts of verloskundige bespreken of een ander anticonceptiemiddel op dit moment beter bij je past.

2. Eet gevarieerd en voedzaam

Het aanvullen van je lichamelijke reserves na een zwangerschap is heel belangrijk voor je herstel. Bepaalde B-vitamines spelen een gerichte rol bij de gezondheid van je huid en haar. Vitamine B2 (riboflavine), dat onder andere in vlees en zuivel zit, en vitamine B8 (biotine), dat je binnenkrijgt via eieren, melk, noten en volkorenproducten, dragen bij aan sterk haar. Hoewel gezonde voeding of extra supplementen de grote hormonale haaruitval (het telogeen effluvium) niet plotseling zullen stoppen, zorgen ze er wel voor dat je haarfollikels over de juiste bouwstoffen beschikken. Zo groeit je nieuwe haar straks sterk en gezond terug.

3. Let op signalen van je schildklier

In zeer zeldzame gevallen is extreme haaruitval een van de symptomen van een schildklierprobleem. Ongeveer 5% tot 10% van de vrouwen krijgt in het eerste jaar na de bevalling te maken met post-partumthyreoïditis, een tijdelijke auto-immuunontsteking van de schildklier. Bij deze aandoening kun je last hebben van haaruitval, maar dit gaat vrijwel altijd gepaard met andere opvallende klachten. Denk hierbij aan extreme vermoeidheid, het heel snel koud hebben, een neerslachtige stemming of juist hartkloppingen en gejaagdheid. Mocht je deze specifieke optelsom van klachten herkennen, trek dan voor de zekerheid even aan de bel bij je huisarts om je schildklierwaarden te laten nakijken.

Wanneer groeit je haar weer normaal terug?

Dit is vaak de vraag die het meest leeft. Gelukkig is de prognose zeer geruststellend. Omdat je haarzakjes niet beschadigd zijn, maar slechts in een pauzestand stonden, groeien de haren vanzelf weer aan.

Bij ongeveer twee derde van de vrouwen treedt een volledig en merkbaar herstel van de normale haargroei op binnen 4 tot 6 maanden na de bevalling. Bij de overige vrouwen duurt dit proces iets langer en herstelt het haar zich stapsgewijs in de maanden daarna. Over het algemeen mag je er vanuit gaan dat de situatie rond uiterlijk 15 maanden na de bevalling weer helemaal is gestabiliseerd naar jouw normale ritme.

Het is wel eerlijk om te vermelden dat bij sommige vrouwen het haar uiteindelijk net iets minder overvloedig blijft dan vóór de zwangerschap, en ook het terugtrekken van de haarlijn aan de zijkanten trekt in uitzonderlijke gevallen niet altijd de volle 100% bij. Desondanks zien de allermeeste vrouwen hun vertrouwde bos haar weer gewoon terugkeren zodra de hormonale balans is gevonden.

Geef het rustig de tijd

Haaruitval na zwangerschap is een heel duidelijk voorbeeld van hoe krachtig, maar soms ook confronterend, je lichaam reageert op de grote veranderingen rondom het krijgen van een baby. Hoewel het haarverlies je flink kan laten schrikken, is het goed om te onthouden dat het een volstrekt normale overgangsfase is. Je lichaam is simpelweg bezig om de pauzeknop van de zwangerschap eraf te halen en de haarcyclus een natuurlijke reset te geven. Geef het de tijd, wees een beetje mild voor jezelf in deze maanden, en weet dat er onder de oppervlakte alweer miljoenen nieuwe, gezonde haartjes klaarliggen om te gaan groeien.