Wat is een wee en hoe voelt deze?
Laten we bij het begin beginnen. Een wee is in feite een krachtige samentrekking van de baarmoederspier (het myometrium). Je kunt je baarmoeder voorstellen als een grote, omgekeerde ballon van spierweefsel. Tijdens de ontsluitingsfase trekken de spieren bovenin de baarmoeder samen, waardoor de baarmoedermond (de cervix) wordt opgerekt en dunner wordt.
Hoe dat voelt? In het begin lijkt het vaak op een zeurende menstruatiepijn of een darmkramp. Naarmate de bevalling vordert, krijgt de wee een duidelijk begin, een piek (het hoogste punt van de kracht) en een einde. Wil je meer weten over de specifieke sensaties? Lees dan ons uitgebreide artikel over hoe een wee precies voelt. Tussen de weeën door ontspant de spier zich volledig, wat je lichaam de kans geeft om te herstellen en zuurstof naar de baby te sturen.
De verschillende locaties: buik-, rug- en beenweeën
Hoewel de bron van de wee altijd de baarmoeder is, kan de pijn op verschillende plekken in je lichaam tot uiting komen. Dit noemen we de ‘projectie’ van de pijn.
Buikweeën
Dit is de meest voorkomende vorm. Je voelt de samentrekking aan de voorkant van je lichaam, vaak beginnend rond de navel en trekkend naar het schaambeen. De buik wordt tijdens de wee merkbaar hard. Veel vrouwen omschrijven dit als een band die steeds strakker om de onderbuik wordt getrokken.
Hoe vang je buikweeën op?
Bij buikweeën werkt een voorovergebogen houding vaak het prettigst. Denk aan leunen tegen een muur, een aanrecht of over de rugleuning van een bank. Hierdoor krijgt je baarmoeder de ruimte om naar voren te vallen, weg van je ruggengraat. Een diepe buikademhaling helpt de spieren in de rest van je lichaam te ontspannen.
Rugweeën
Sommige vrouwen voelen de weeën nauwelijks in hun buik, maar des te meer in hun onderrug, rond het heiligbeen. Dit gebeurt vaak wanneer de baby in een afwijkende hoofdligging ligt, zoals een sterrenkijker, maar het kan ook simpelweg de manier zijn waarop jouw zenuwstelsel de signalen verwerkt.
Hoe vang je rugweeën op?
Tegendruk is hier het toverwoord. Je partner of de verloskundige kan met de muis van de hand stevige druk geven. Ook warmte doet wonderen: een warme douchestraal of een badbevalling kan de scherpe randjes van de pijn weghalen. Een andere optie is het gebruik van een TENS-apparaat voor pijnbestrijding.
Beenweeën
De pijn straalt dan vanuit de onderbuik door naar de bovenbenen. Het voelt vaak als een extreme vorm van spierpijn of een branderig gevoel dat tot aan de knieën kan trekken.
Hoe vang je beenweeën op?
Bij beenweeën is het belangrijk om je benen te ontlasten zonder ze volledig stil te houden. Massage van de bovenbenen kan de zenuwprikkels afleiden. Verschillende bevalhoudingen kunnen helpen om de druk op je benen te veranderen.
Waarom straalt de pijn soms uit naar de billen?
Veel vrouwen zijn verrast wanneer ze tijdens de bevalling een scherpe druk in hun billen ervaren. Dit is een fysiologisch verschijnsel dat wordt verklaard door het mechanisme van gerefereerde pijn. Dit ontstaat door een “verwarring” in het zenuwstelsel over de exacte oorsprong van het pijnsignaal.
Tijdens de bevalling worden pijnprikkels van de placenta en de baarmoeder naar het ruggenmerg getransporteerd. In het ruggenmerg komen deze banen samen met de zenuwen die verantwoordelijk zijn voor het gevoel in je huid en spieren van de onderrug en billen. Omdat je hersenen gewend zijn aan signalen van je spieren, maar niet van je organen, “projecteert” het brein de pijn naar externe delen zoals de billen (de gluteale regio).
Wat betekent dit voor jou en je baby?
Of je de weeën nu in je rug, buik of benen voelt: je baarmoeder is aan het werk om je baby te ontmoeten. Tijdens de bevalling zal de locatie en het karakter van de pijn verschuiven. Dit komt doordat je lichaam twee verschillende soorten pijn verwerkt: viscerale pijn en somatische pijn.
Tijdens de ontsluitingsfase ervaar je vooral viscerale pijn. Dit is pijn die afkomstig is van je inwendige organen; in dit geval het krachtig samentrekken van de baarmoederspier en het oprekken van de baarmoedermond. Deze pijn is vaak lastiger precies aan te wijzen en straalt uit naar je rug of benen. Wanneer je echter overgaat naar de uitdrijvingsfase (het persen), verandert het gevoel naar somatische pijn. Deze pijn is veel lokaler en scherper, omdat er nu druk komt te staan op de weefsels, spieren en zenuwen in je bekkenbodem en vaginaal kanaal. Wanneer de baby dieper indaalt en het hoofdje bijna geboren wordt, kun je de beruchte ‘ring of fire’ ervaren. Dit branderige gevoel is een typisch voorbeeld van somatische pijn door de maximale rek op het perineum.
Rust en vertrouwen
Weten waar je weeën voelt en begrijpen waarom je lichaam reageert zoals het doet, kan de onzekerheid wegnemen. Je lichaam is gemaakt voor dit proces. Of je nu kiest voor een thuisbevalling of een bevalling in het ziekenhuis, vertrouw op je eigen kracht. Je bent er bijna.
Bronnen:
-
Blackburn, S. T. (2018). Maternal, fetal, & neonatal physiology: A clinical perspective (5th ed.). Elsevier.
-
De Boer, J., & Aitink, M. (2014). Maak pijn bespreekbaar met de pijnlineaal. Tijdschrift voor Verloskundigen, 6, 9.
-
De Jonge, A., Verhoeven, C., Feijen-de Jong, E., van Dillen, J., & Bakker, P. (2025). Praktische verloskunde (15e herz. dr.). BSL Media & Learning.
-
Gilroy, A. M., MacPherson, B. R., & Wikenheiser, J. C. (Red.). (2021). Anatomische atlas (3e ed.). Thieme.
-
Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen. (2024). Handreiking Omgaan met baringspijn. KNOV.