Seks om de bevalling op te wekken: feit of fabel?

Waarom denken we dat seks de bevalling opwekt?

Het idee dat seks de bevalling kan starten, komt niet zomaar uit de lucht vallen. Er zit namelijk een heel logische theorie achter. Biologisch gezien gebeuren er tijdens en na het vrijen twee dingen in je lichaam die theoretisch zouden kunnen bijdragen aan het begin van de bevalling.

1. Het hormoon in sperma

Sperma (ook wel semen genoemd) bevat een specifiek stofje: prostaglandinen. Dit is een hormoonachtige stof die een belangrijke rol speelt bij de bevalling. Prostaglandinen zorgen er namelijk voor dat de baarmoedermond ‘rijpt’. Dat betekent dat de baarmoedermond weker en korter wordt, wat nodig is voordat er ontsluiting kan ontstaan. Daarnaast kunnen prostaglandinen samentrekkingen van de baarmoeder stimuleren.

In het ziekenhuis gebruiken artsen soms kunstmatige prostaglandinen (vaak in de vorm van een gel) om een bevalling medisch in te leiden. Omdat sperma dit stofje van nature bevat, is de gedachte ontstaan dat seks dus als een ‘natuurlijke inleiding’ zou kunnen werken.

2. Samentrekkingen door een orgasme

Naast de invloed van sperma, speelt ook het orgasme een rol in de theorie. Tijdens een orgasme maakt je lichaam oxytocine aan en trekt de baarmoeder samen. Dit zijn zogeheten uteruscontracties. Deze samentrekkingen kunnen best krachtig zijn en voelen als harde buiken. Het idee is dat deze samentrekkingen, zeker aan het einde van de zwangerschap, kunnen overgaan in echte ontsluitingsweeën.

Wat zegt de wetenschap?

De theorie klinkt heel aannemelijk. Toch moeten we kijken naar wat onderzoek ons vertelt. Als we de feiten op een rij zetten, blijkt het idee dat seks de bevalling opwekt helaas eerder een fabel dan een feit.

Er is veel onderzoek gedaan naar dit onderwerp. Een belangrijk document hierin is de zogeheten Cochrane review uit 2009. Dit is een groot overzichtsartikel waarin de resultaten van verschillende studies worden samengevoegd. De onderzoekers vergeleken een groep vrouwen die het advies kreeg om seks te hebben met een groep die dit advies niet kreeg. De conclusie was duidelijk: er was geen verschil tussen de twee groepen. De vrouwen die seks hadden, bevielen niet eerder dan de vrouwen die dat niet deden.

Ook in Nederland zijn de richtlijnen hier duidelijk over. De NVOG (de beroepsvereniging voor gynaecologen) geeft in de richtlijn over het inleiden van de baring aan dat er geen bewijs is dat seks helpt. Het zorgt er niet voor dat de bevalling sneller start en het vermindert ook het aantal medische inleidingen niet.

Geen startsein

Het kan zijn dat je na een vrijpartij of een orgasme last krijgt van harde buiken of voorweeën. Dat kan best pijnlijk of oncomfortabel zijn. Toch betekent dit in het algemeen niet dat de bevalling echt is begonnen. Deze samentrekkingen leiden meestal niet tot ontsluiting en zakken vaak vanzelf weer af. Er is ook geen bewijs dat seks leidt tot een verhoogd risico op vroeggeboorte.

Wanneer is seks veilig en wanneer niet?

Omdat seks de bevalling niet opwekt, hoef je het niet te doen als methode om de baby te laten komen. Maar mag het wel? In de meeste gevallen is vrijen tijdens de zwangerschap volkomen veilig voor jou en de baby. De baby zit goed beschermd in het vruchtwater. Er zijn echter een paar situaties waarin verloskundigen en gynaecologen seks (en dan met name penetratie) afraden:

• Gebroken vliezen: Als je vliezen gebroken zijn, is de beschermende barrière tussen de buitenwereld en de baby weg. Zolang de baby nog niet geboren is, mag er niets in de vagina worden gebracht. Dit geldt voor een penis, maar ook voor vingers of tampons. Dit is om het risico op infecties te voorkomen.
• Laagliggende placenta (placenta praevia): Bij sommige vrouwen ligt de placenta (moederkoek) heel laag, soms zelfs voor de uitgang van de baarmoedermond. In dat geval wordt vrijen met penetratie ontraden, omdat dit ernstige bloedingen kan veroorzaken.
• Diepe indaling: Aan het allerlaatste einde van de zwangerschap is het hoofdje van de baby vaak diep ingedaald in je bekken. Seks kan dan simpelweg onplezierig of pijnlijk zijn. Luister hierbij altijd goed naar je eigen lichaam.

Bloedverlies na de seks

Heb je seks gehad en ben je daarna wat bloed verloren? Schrik hier niet van. Dit komt relatief vaak voor tijdens de zwangerschap. Je baarmoedermond is nu extra goed doorbloed en het weefsel is wat kwetsbaarder (dit noemen we soms een ectropion). Door de aanraking kan er makkelijk een klein bloedvaatje knappen.

Dit zogeheten contactbloeding is doorgaans onschuldig en stopt vanzelf. Het is, ondanks wat je misschien hoopt, meestal geen ‘tekenen’ (het verlies van de slijmprop) en het kondigt de bevalling niet aan. Twijfel je over de hoeveelheid bloedverlies of blijft het doorgaan? Bel dan altijd even met je verloskundige voor overleg.

Conclusie

Het is heel begrijpelijk dat je, zeker als je de 40 weken gepasseerd bent, op zoek gaat naar manieren om je baby te ontmoeten. Hoewel er in theorie mechanismen zijn die de link tussen seks en bevallen verklaren (zoals de hormonen in sperma), wijst de praktijk uit dat het niet werkt als startknop.

Seks om de bevalling op te wekken is dus een fabel. Maar dat betekent niet dat het niet kan of mag. Zolang je vliezen niet gebroken zijn en er geen medische reden is om het te laten (zoals een voorliggende placenta), kun je gewoon intiem zijn met je partner. Doe het vooral omdat jullie er zin in hebben en om te ontspannen, niet omdat het als een medische truc moet werken. De baby komt uiteindelijk wanneer hij of zij er klaar voor is.