Ouderschapsverlof: alles wat je moet weten

Wat is ouderschapsverlof en hoeveel weken krijg je?

Ouderschapsverlof is een regeling waarbij beide ouders extra tijd krijgen voor de zorg van hun kind. In totaal heb je recht op 26 weken verlof per kind, op te nemen voordat het kind 8 jaar oud wordt. Dit recht geldt niet alleen voor biologische kinderen, maar ook voor adoptie-, erkende, pleeg-, stief- en aspirant-adoptiekinderen, mits zij volgens de basisregistratie personen (BRP) bij je wonen.

Ouderschapsverlof berekenen: hoeveel uren heb jij?

De totale hoeveelheid verlof waar je recht op hebt, hangt direct samen met je contracturen. De formule is simpel: je wekelijkse werkuren x 26 weken.

• Werk je 32 uur per week? Dan heb je recht op 832 uur verlof (32 x 26).
• Werk je 40 uur per week? Dan heb je recht op 1040 uur verlof (40 x 26).

Papadag: Meer tijd voor je kindje

Tegenwoordig willen vaders ook meer betrokken zijn bij de opvoeding en meer tijd doorbrengen met hun kindje. Hiervoor maken ze vaak gebruik van ouderschapsverlof, ook wel een wettelijke papadag genoemd. Hoewel de term “papadag” informeel is, biedt het wettelijke kader van het ouderschapsverlof precies de ruimte die vaders nodig hebben om deze waardevolle wekelijkse rustpunten in hun carrière te creëren.

Wat als je meer of minder gaat werken?

Veranderen je werkuren terwijl je nog verlof over hebt? Dan moet je het saldo opnieuw berekenen. In de onderstaande tabel zie je hoe je dit stap voor stap aanpakt, of je nu besluit om meer of juist minder te gaan werken.

Zoals je ziet, behoud je naar verhouding je recht in weken, maar verandert de waarde in uren mee met je nieuwe contract. Je neemt deze weken vervolgens op op basis van je nieuwe werkweek.

Betaald versus onbetaald ouderschapsverlof

Sinds augustus 2022 is de regeling flink verbeterd. Van de 26 weken zijn er nu 9 weken deels betaald, mits je deze opneemt in het eerste levensjaar van je kind (of binnen een jaar na opname in het gezin bij adoptie of pleegzorg).

Financiële vergoeding

Voor werknemers in loondienst bedraagt de uitkering via het UWV 70% van het dagloon (tot een wettelijk maximum). Goed om te weten: deze uitkering is inclusief 8% vakantiegeld. De overige 17 weken van je verlof zijn onbetaald. Soms staan er in je cao gunstigere afspraken waarbij de werkgever de uitkering aanvult tot bijvoorbeeld 100%.

Let op de inkomensdip: Het UWV betaalt de uitkering achteraf. Je werkgever vraagt dit aan nadat je minimaal één week verlof hebt genoten. Maak vooraf duidelijke afspraken of je werkgever het loon voorschiet, anders kun je tijdelijk minder inkomsten op je rekening ontvangen.

Rechten en flexibiliteit: jij bepaalt de indeling

Je hebt als ouder veel vrijheid. Je mag zelf bepalen hoe je het verlof opneemt: aaneengesloten, of verspreid over een langere periode (bijvoorbeeld één dag per week). Je werkgever mag je verzoek om ouderschapsverlof niet weigeren.

Alleen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang mag een werkgever tot 4 weken voor aanvang vragen om de uren anders in te roosteren, maar dit moet altijd in overleg met jou gebeuren. Tijdens het betaalde deel loopt je vakantieopbouw bovendien gewoon door.

Ouderschapsverlof bij een tweeling of adoptie

Krijg je een tweeling of adopteer je meerdere kinderen tegelijk? Dan heb je recht op verlof per kind. Bij een tweeling heb je dus recht op 2x 26 weken verlof en 2x 9 weken betaald verlof. Dit is een groot voordeel ten opzichte van pleegzorg, waar het recht op betaald verlof beperkt blijft tot één keer 9 weken, ongeacht het aantal kinderen.

Hoe vraag ik ouderschapsverlof aan?

Het aanvragen van je verlof is een officieel proces, maar hoeft niet ingewikkeld te zijn. Je dient je verzoek minimaal twee maanden voor de gewenste ingangsdatum schriftelijk in bij je werkgever. In deze aanvraag vermeld je de startdatum, het aantal verlofuren dat je per week wilt opnemen en op welke dagen je dit wilt inroosteren. Heb je nog recht op het betaalde deel? Geef dit dan duidelijk aan, zodat je werkgever de uitkering tijdig bij het UWV kan aanvragen. Het is raadzaam om na je aanvraag altijd om een schriftelijke bevestiging te vragen, zodat jullie beiden precies weten waar je aan toe bent tegen de tijd dat je zwangerschapsverlof eindigt.

Bijzondere situaties: ziekte, baanwisseling en werkloosheid

• Ziekte: Ben je 100% ziek voordat het verlof begint? Dan wordt het uitgesteld. Word je ziek tíjdens het verlof? Dan loopt het door, tenzij je in overleg met je werkgever besluit het te onderbreken.
• Nieuwe baan: Je kunt resterend verlof meenemen naar een nieuwe werkgever. Je oude werkgever is verplicht hiervoor een verklaring af te geven.
• Werkloosheid: Als je je baan verliest, stopt het recht op (betaling van) het ouderschapsverlof direct op de eerste dag van je werkloosheid.
• Onderbreken: Je mag het verlof altijd onderbreken voor zwangerschapsverlof of bij onvoorziene omstandigheden, zoals een sterke daling van het gezinsinkomen.

Impact op belastingen en toeslagen

Omdat je jaarinkomen daalt door het opnemen van verlof, heeft dit vaak invloed op je toeslagen. Je hebt mogelijk recht op een hogere kinderopvangtoeslag, huurtoeslag of zorgtoeslag. Check dit altijd bij de Belastingdienst.

Interessant is dat het lagere inkomen tijdens ouderschapsverlof geen negatieve invloed heeft op de hoogte van een volgend zwangerschaps- of bevallingsverlof. De berekening daarvan blijft gebaseerd op je normale salaris.

Na het verlof: terugkeer en aanpassing

Wanneer je verlof eindigt, keer je in principe terug naar je oorspronkelijke rooster. Je hebt echter het recht om je werkgever te vragen je werktijden (het arbeidstijdpatroon) tijdelijk aan te passen voor maximaal één jaar. Je werkgever kan dit wel weigeren als daar gegronde redenen voor zijn.

Het regelen van ouderschapsverlof is een belangrijke stap in de voorbereiding op de periode na de bevalling en de kraamtijd. Door nu je uren goed te berekenen, creëer je rust voor later.

Wil je ook weten hoe het zit met de verlofregelingen voor je partner? Lees dan alles over het vaderschapsverlof (geboorteverlof).

Verschillende verlofsoorten

Ouderschapsverlof, geboorteverlof, aanvullend geboorteverlof, zwangerschapsverlof en bevallingsverlof. Met al deze verlofsoorten kunnen we ons voorstellen dat je het overzicht een beetje kwijt raakt. We hebben daarom een kort overzicht voor je gemaakt rondom de zwangerschap en bevalling.

Voor meer informatie over ouderschapsverlof of één van de andere verlofsoorten, kun je kijken op de website van de Rijksoverheid.