Waarom heb je nu vaker een bloedneus?
Tijdens de zwangerschap verandert er ontzettend veel in je lichaam. Niet alleen rondom je baarmoeder, maar ook in de zogenaamde ‘bovenste luchtwegen’, waartoe je neus behoort. Er treden verschillende veranderingen op die de kans op een bloedneus, met een medisch woord ook wel ‘epistaxis’ genoemd, vergroten.
De oorzaak is eigenlijk een optelsom van veranderingen in je hormoonhuishouding en je bloedsomloop. Je lichaam is hard aan het werk om de zwangerschap te ondersteunen, en je neusslijmvlies reageert daarop.
De rol van hormonen
Hormonen zijn de regelaars van je zwangerschap. Specifiek zijn het de verhoogde spiegels van oestrogeen en progesteron die nu door je lijf gieren. Daarnaast speelt ook het placentaal groeihormoon een rol. Deze hormonen hebben een belangrijke functie voor de groei van je baby en de placenta, maar ze hebben ook effect op andere weefsels in je lichaam, waaronder het slijmvlies in je neus.
Deze hormonen stimuleren namelijk de groei en de doorbloeding van het neusslijmvlies. Waar je neus normaal gesproken rustig zijn werk doet, wordt deze nu door de hormonen extra geactiveerd.
Meer bloed en vocht (Hyperemie en Oedeem)
Door de hormonale stimulans gebeuren er twee specifieke dingen in je neus- en keelholte:
1. Hyperemie: Dit is een medische term die betekent dat een bepaald lichaamsdeel extra sterk doorbloed wordt. Tijdens je zwangerschap stroomt er dus meer bloed door de vaten in je neus dan normaal.
2. Oedeem: Dit ken je misschien van vocht vasthouden in je enkels, maar het gebeurt ook in je neus. De slijmvliezen worden ‘oedemateus’, wat betekent dat ze opzwellen door vochtophoping.
Simpel gezegd: de bekleding van de binnenkant van je neus is dikker, zachter en veel bloedrijker dan je gewend bent.
Kwetsbare bloedvaatjes
Doordat er sprake is van die toegenomen doorbloeding en zwelling, verandert de structuur van de bloedvaatjes. De oppervlakkige bloedvaatjes in je neus staan als het ware onder een beetje meer spanning en liggen dichter aan de oppervlakte.
Hierdoor zijn ze kwetsbaarder. Ze kunnen sneller beschadigd raken of barsten, wat resulteert in een bloeding. Zelfs een kleine aanraking of simpelweg niezen kan soms al genoeg zijn. In het slijmvlies kunnen door deze kwetsbaarheid ook sneller ‘abrasies’ (kleine schaafplekjes) en ‘laceraties’ (kleine scheurtjes) ontstaan. Het is dus niet zo dat je iets verkeerd doet; het weefsel is tijdelijk gewoon minder stevig.
Zwangerschapsrinitis: een verstopte neus
Een bloedneus tijdens de zwangerschap komt vaak niet alleen. Vaak gaat het hand in hand met een ander fenomeen: zwangerschapsrinitis. Misschien heb je gemerkt dat je neus al een tijdje dicht zit, zonder dat je echt verkouden bent of last hebt van een allergie. Als je langer dan zes weken last hebt van een chronische neusverstopping tijdens je zwangerschap, zonder duidelijke infectie, spreken we van zwangerschapsrinitis.
Hoe vaak komt een bloedneus tijdens de zwangerschap voor?
Je bent zeker niet de enige die hiermee rondloopt. Bloedneuzen tijdens de zwangerschap komt voor bij maximaal 30% van alle zwangere vrouwen. Het is dus een redelijk veelvoorkomend zwangerschapskwaaltje, hoewel dat het natuurlijk niet minder vervelend maakt.
Er is wel een duidelijke risicofactor: roken. Vrouwen die roken hebben een aanzienlijk hoger risico op deze klachten. Bij hen komt zwangerschapsrinitis in ongeveer twee derde van de gevallen voor.
Wanneer begint het?
De symptomen van deze neusverstopping en de bijbehorende bloedneuzen beginnen meestal in het tweede trimester. Dit is logisch te verklaren, omdat in deze periode de oestrogeenspiegels in je bloed beginnen te stijgen. Naarmate de zwangerschap vordert en de hormoonspiegels hoog blijven, kunnen de klachten aanhouden of toenemen.
Wat kun je doen tegen een bloedneus tijdens de zwangerschap?
Hoewel een bloedneus vervelend kan zijn en voor wat ongemak zorgt, vormt het in de meeste gevallen geen ernstig medisch probleem. Het is vooral een teken dat je lichaam sterk reageert op de zwangerschapshormonen. Toch wil je natuurlijk weten wat je kunt doen om de klachten te verminderen of te verhelpen.
Hieronder zetten we de adviezen op een rij.
1. Verlichting en verzorging
Omdat je neusslijmvlies gezwollen en geïrriteerd is, is het belangrijk om dit rustig te verzorgen.
- Spoelen met zoutoplossing: Het gebruik van een zoutoplossing kan erg prettig zijn. Dit helpt om de neus schoon te houden, korstjes (die weer voor nieuwe wondjes kunnen zorgen) zacht te maken en irritatie te verminderen.
- Neusvleugelspreiders: Als je veel last hebt van een verstopte neus, kan een externe neusvleugelspreider helpen. Dit is een pleister of clipje dat je op je neus zet om de neusvleugels iets open te houden, waardoor de ademhaling door de neus vergemakkelijkt wordt zonder dat je medicijnen hoeft te gebruiken.
2. Wees voorzichtig met neussprays
Als je neus dicht zit, is de verleiding groot om naar de drogist te rennen voor een normale neusspray (een decongestivum) die direct verlichting geeft, maar het gebruik hiervan wordt tijdens de zwangerschap toch afgeraden. Bepaalde bestanddelen in deze sprays, zoals phenylephrine en oxymetazoline, kunnen namelijk een risico vormen op een verhoogde bloeddruk, iets wat je nu liever vermijdt. Daarnaast kan het gebruik leiden tot ‘rebound congestie’, wat betekent dat de verstopping erger terugkomt zodra je stopt met sprayen. Hierdoor kun je in een vicieuze cirkel belanden die je slijmvliezen alleen maar verder irriteert en de kans op bloedingen vergroot.
3. Let op met antihistaminica
Misschien denk je dat hooikoortstabletjes of andere antihistaminica kunnen helpen tegen de zwelling. Ook hierbij is voorzichtigheid geboden. Deze middelen mogen alleen voor korte periodes worden gebruikt en altijd na een zorgvuldige evaluatie van de risico’s. Ga dus niet zelf dokteren, maar overleg altijd even met je verloskundige of huisarts als je denkt dat dit nodig is.
Na de bevalling
Het kan soms voelen alsof deze kwaaltjes nooit meer overgaan, zeker als je al weken met zakdoekjes in de weer bent. Maar er is goed nieuws. Omdat de oorzaak van de bloedneuzen en de verstopping puur fysiologisch is (veroorzaakt door de hormonen en de bloedsomloop van de zwangerschap), is de oplossing ook nabij.
Na de bevalling dalen je hormoonspiegels weer en herstelt je bloedsomloop zich. In de meeste gevallen lossen deze klachten, samen met andere veranderingen aan je huid en slijmvliezen, na de bevalling vanzelf weer op. Je neusslijmvlies wordt weer rustig, de zwelling (oedeem) neemt af en de bloedvaatjes worden weer steviger.
Kortom: een bloedneus tijdens de zwangerschap is vervelend en kan er soms indrukwekkend uitzien, maar het is meestal een onschuldig bijeffect van het harde werk dat je lichaam verricht. Zorg goed voor jezelf, wees lief voor je neus en weet dat het tijdelijk is.
Bronnen:
- Widmaier, E. P., Raff, H., & Strang, K. T. (2023). Vander’s human physiology: The mechanisms of body function (16th international student ed., eBook). McGraw-Hill Education.
- Bakker, R., & van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
- Blackburn, S. T. (2023). Maternal, fetal, & neonatal physiology: A clinical perspective (6th ed.). Elsevier.
- Mayes, L. L. (2020). Mayes’ midwifery (16th ed.). Elsevier.