Wat is brie precies?
Brie is een zachte witflora-kaas die oorspronkelijk uit de Franse streek Brie komt. Je herkent de kaas aan de eetbare witte korst van schimmel en de zachte, romige binnenkant. Tijdens het rijpingsproces wordt de kaas van buitenaf zacht gemaakt door een schimmelsoort die Penicillium candida heet. Hoewel schimmel misschien spannend klinkt nu je zwanger bent, is deze specifieke soort volkomen onschadelijk. Het werkelijke aandachtspunt bij zachte kazen zit hem niet in de schimmel, maar in de melk die is gebruikt bij de bereiding.
Brie eten tijdens je zwangerschap: de check
Je kunt brie veilig eten, maar je moet even een korte check doen voordat je een hap neemt. De veiligheid van de kaas hangt namelijk volledig af van het productieproces en de temperatuur waarop de melk is behandeld.
Kies voor gepasteuriseerde melk
De meeste kazen die je in de Nederlandse supermarkt koopt, zijn gemaakt van gepasteuriseerde melk. Pasteuriseren betekent dat de melk kort is verhit om schadelijke bacteriën te doden. Deze brie kun je zonder zorgen eten. Staat er op het etiket dat de kaas is gemaakt van gepasteuriseerde melk? Dan kun je deze veilig op je broodje of toastje smeren.
Let op de vermelding ‘rauwe melk’
Zachte kazen die gemaakt zijn van ongepasteuriseerde melk, ook wel ‘rauwe melk’ genoemd, kun je beter vermijden. In Frankrijk wordt dit vaak aangeduid met de term ‘au lait cru’. Omdat deze melk niet is verhit, is er een kleine kans dat er bacteriën in voorkomen die ongunstig zijn voor je zwangerschap. Controleer daarom altijd het etiket of vraag het even na bij de kaasboer als je twijfelt.
Listeria-bacterie
De reden dat verloskundigen en gynaecologen zo strikt zijn over rauwmelkse producten, is de Listeria monocytogenes-bacterie. Hoewel een besmetting in Nederland gelukkig uitzonderlijk zeldzaam blijft, is de impact tijdens een zwangerschap groot genoeg om het risico serieus te nemen. Wat listeria zo verraderlijk maakt, is dat jij je als moeder vaak nauwelijks ziek voelt. Een infectie uit zich meestal als een mild griepje met wat koorts, spierpijn of vermoeidheid, maar intussen kan de bacterie via jouw bloedbaan de placenta bereiken.
Wanneer listeria de placenta eenmaal passeert, kan dit ernstige gevolgen hebben voor de baby. Dit kan leiden tot een miskraam of vroeggeboorte, en in zeldzame gevallen tot het overlijden van je kindje in de baarmoeder. Wordt de baby levend geboren met een infectie, dan kan hij of zij ernstig ziek zijn door bloedvergiftiging (sepsis) of hersenvliesontsteking. Vooral bij baby’s die te vroeg geboren zijn, kan de kans op overlijden hierdoor oplopen tot 50%.
Er bestaat bovendien een ‘late vorm’, waarbij een baby pas twee tot vijf weken na de geboorte ziek wordt door een besmetting die tijdens de zwangerschap is opgelopen. Juist omdat de bacterie zo gevaarlijk kan zijn voor het ongeboren kind, is het advies om producten met een verhoogd risico, zoals rauwmelkse zachte kazen , consequent te vermijden of door en door te verhitten.
Tips voor veilig gebruik:
- Verhitten: Wil je toch die ene specifieke rauwmelkse brie eten? Dat kan veilig als je de kaas door en door verhit. Denk aan een ovengerecht zoals een quiche of een pizza waarbij de kaas borrelt van de hitte. Door de hoge temperatuur gaat de listeria-bacterie dood.
- Bewaaradvies: Heb je de verpakking geopend? Eet de brie dan bij voorkeur binnen twee dagen op. Dit geldt ook voor producten die verpakt zijn onder ‘beschermende atmosfeer’.
Andere geschikte kazen om te eten
Naast de vertrouwde brie uit de supermarkt zijn er nog veel meer kazen waar je als zwangere vrouw volop van kunt genieten. Over het algemeen geldt: hoe harder de kaas, hoe veiliger. Naast kaas zijn er overigens ook andere producten waar vragen over bestaan, zoals sushi of tonijn.
Kies gerust voor:
- Harde kazen zoals Goudse kaas, Edammer of Parmezaanse kaas (ook als deze van rauwe melk zijn gemaakt).
- Zachte kazen van gepasteuriseerde melk, zoals mozzarella, geitenkaas, feta en de meeste roomkazen.
Plantaardige alternatieven
Vind je het lastig om steeds etiketten te controleren of wil je liever helemaal geen risico nemen? Er zijn tegenwoordig steeds meer plantaardige alternatieven voor brie te vinden. Deze worden vaak gemaakt op basis van cashewnoten of kokosolie. Omdat hier geen dierlijke melk aan te pas komt, is er geen enkel risico op listeria uit rauwe melk. Het is een veilige en vaak verrassend lekkere optie voor tijdens de borrel.
Blijf op de hoogte met de juiste tools
Het is heel begrijpelijk dat je tijdens je zwangerschap af en toe twijfelt bij het schap in de supermarkt of tijdens een etentje. De regels rondom voeding kunnen soms overweldigend aanvoelen. De ZwangerHap app van het Voedingscentrum is een nuchtere en betrouwbare hulp voor onderweg. Met deze app kun je heel eenvoudig en snel producten scannen of opzoeken om te zien of ze veilig zijn voor jou en je baby. Het is een handige manier om onzekerheid weg te nemen, zodat je met een gerust hart kunt blijven genieten van lekker eten. Vertrouw op de feiten, luister naar je lichaam en geniet van deze bijzondere periode.
Bronnen:
- Bakker, R., De Jonge, A., & Van der Hulst, L. (2025). Praktische verloskunde (5e herz. druk). Bohn Stafleu van Loghum.
-
Voedingscentrum. (z.d.-a). 5x veilig voor zwangeren.
-
Voedingscentrum. (z.d.-b). Kan ik ‘brie’ nemen tijdens de zwangerschap?
-
Voedingscentrum. (z.d.-c). Wat kan ik wel en niet eten tijdens mijn zwangerschap?