Jodium tijdens de zwangerschap

Wat is jodium en wat doet het?

Jodium is een belangrijk spoorelement. Dat is een duur woord voor een mineralenstof die je lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft, maar die het niet zelf kan aanmaken. Je moet het dus uit je voeding halen. De belangrijkste taak van jodium is het ondersteunen van je schildklier. Je schildklier gebruikt jodium namelijk om specifieke hormonen aan te maken, zoals thyroxine. Deze hormonen werken als een soort thermostaat voor je lichaam: ze regelen je stofwisseling en je zogenoemde basale metabolisme (BMR). Simpel gezegd zorgen ze ervoor dat je lichaam energie op de juiste manier verbruikt en dat processen in je lijf goed blijven draaien.

Waarom is jodium extra belangrijk voor je baby?

Tijdens de zwangerschap zorgt jodium niet alleen voor jouw gezondheid, maar speelt het ook een belangrijke rol in de groei van je baby. Je baby heeft jodium nodig voor:

• De gezonde groei van het lichaampje.
• De rijping van de botten.
• De ontwikkeling van de hersenen en het centrale zenuwstelsel.

Je baby is afhankelijk van jou

In de eerste helft van de zwangerschap is je baby voor de aanvoer van schildklierhormonen volledig afhankelijk van jou. De eigen schildklier van de baby werkt pas rond de 18e à 20e week van de zwangerschap volledig. Tot die tijd “lift” de baby mee op jouw jodiumvoorraad en hormoonproductie. Dit maakt het extra belangrijk dat jouw waarden op peil zijn.

Waarom stijgt je jodiumbehoefte tijdens de zwangerschap?

Als je zwanger bent, heb je meer jodium nodig dan normaal. Dit heeft twee duidelijke oorzaken:

1. De baby pakt wat hij nodig heeft: De baby neemt actief jodium op via de placenta om te kunnen groeien.
2. Je verliest sneller jodium: Door de veranderingen in je lichaam werken je nieren harder, waardoor je jodium sneller uitplast dan wanneer je niet zwanger bent.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor zwangere vrouwen ligt daarom rond de 200 tot 250 microgram.

Het vinden van de juiste balans

Het klinkt misschien spannend, maar het gaat vooral om een goede balans. Zowel een tekort als een groot overschot wil je liever voorkomen.

Gevolgen van een tekort

Wereldwijd wordt jodiumtekort gezien als de belangrijkste oorzaak van hersenbeschadiging en mentale achterstand die eigenlijk voorkomen had kunnen worden. Zelfs een mild tekort kan al invloed hebben, bijvoorbeeld op het IQ van het kind.

Bij een ernstig tekort kunnen de gevolgen groter zijn. Dit kan leiden tot een verhoogd risico op miskramen of aangeboren afwijkingen. In extreme gevallen kan er sprake zijn van ‘cretinisme’: een aandoening die gepaard gaat met groeiachterstand, doofheid en neurologische problemen. Dit klinkt heftig, maar weet dat dit vooral voorkomt in gebieden waar echt structureel te weinig jodium in de voeding zit.

Let op met een overschot

Meer is niet altijd beter. Het wordt afgeraden om meer dan 500 microgram jodium per dag binnen te krijgen. Een teveel aan jodium kan namelijk leiden tot een te traag werkende schildklier (hypothyreoïdie) bij de baby of het ontstaan van struma, ook wel bekend als krop (een opgezwollen schildklier).