Lotus bevalling; hoe werkt het?

Wat is een lotusbevalling precies?

Bij een reguliere geboorte wordt de navelstreng kort na de bevalling afgeklemd en doorgeknipt. Bij een lotusbevalling (in de medische literatuur ook wel umbilical cord nonseverance genoemd) gebeurt dit niet. De navelstreng wordt simpelweg intact gelaten. Dit betekent dat je baby via de navelstreng verbonden blijft met de placenta (de moederkoek), ook nadat deze is geboren.

Deze verbinding blijft in stand totdat de navelstreng vanzelf opdroogt en op een volledig natuurlijke manier loslaat van het buikje van je baby. Dit natuurlijke droog- en loslaatproces duurt over het algemeen drie tot tien dagen.

De oorsprong van deze holistische benadering ligt in 1974. Een vrouw genaamd Clair Lotus Day besloot het fysiologische proces van mensapen, zoals de chimpansee, te imiteren. In de natuur scheiden deze dieren de placenta namelijk ook niet direct van hun pasgeborene.

Hoe verzorg je de placenta in de dagen na de geboorte?

Een praktische vraag die veel vrouwen hebben, is hoe je omgaat met de placenta als deze nog dagenlang aan je baby vastzit. Omdat de placenta na de geboorte het lichaam heeft verlaten en geen vers bloed meer toegevoerd krijgt, is het in feite weefsel dat afsterft. Dit vraagt om een hele specifieke verzorging om het droogproces te versnellen.

In de praktijk ziet dit er als volgt uit: ongeveer twee tot drie uur na de bevalling wordt de placenta gewassen en bestrooid met zout en kruiden. Vervolgens wordt de placenta stevig ingepakt in vochtabsorberend materiaal, zoals speciale zachte doeken. Het zouten van de placenta moet in de dagen erna regelmatig worden herhaald, afhankelijk van hoe vochtig het weefsel is. Dit betekent in de praktijk ook dat je je baby de eerste dagen altijd samen met dit pakketje moet verplaatsen. Voor veel moeders is dit een reden om de eerste week strikte bedrust te houden en echt samen met de baby in een cocon te blijven.

Waarom kiezen ouders voor een lotusbevalling?

Ouders die voor een lotusbevalling kiezen, doen dit vanuit een holistische visie en een verlangen om de overgang van de veilige baarmoeder naar de buitenwereld zo vredig mogelijk te laten verlopen. Voorstanders van deze methode dragen verschillende redenen aan:

• Minder stress voor de baby: Er wordt geloofd dat het niet doorknippen van de streng een abrupte overgang voorkomt, waardoor de baby minder gestrest aan zijn of haar leven begint.
• Optimale hechting: Omdat de baby en de placenta aan elkaar verbonden zijn, dwingt het ouders om de baby heel rustig en voorzichtig te behandelen. Men stelt dat deze rust de bonding (hechting) tussen moeder en kind optimaliseert tijdens het gouden uur en de dagen daarna.
• Fysieke voordelen: Aanhangers claimen dat pasgeborenen hierdoor beter doorbloed raken en vanuit de placenta nog belangrijke stoffen meekrijgen, wat zou zorgen voor een robuuster immuunsysteem.

Wat zegt de wetenschap over de voordelen en medische risico’s?

Hoewel de intenties achter een lotusbevalling mooi zijn, is het van groot belang om ook naar de medische realiteit te kijken. Vanuit wetenschappelijk, medisch en logisch oogpunt wordt de lotusbevalling afgeraden.

De belangrijkste reden hiervoor is dat het goed en veilig conserveren van de placenta enorm ingewikkeld is. Zoals eerder benoemd, is de placenta buiten het lichaam niet meer levend. Dit brengt aanzienlijke problemen met zich mee op het gebied van hygiëne, wat de kans op ernstige infecties voor je pasgeboren baby flink vergroot.

Het risico op omfalitis en andere complicaties

Verschillende medische studies waarschuwen dat een lotusbevalling kan leiden tot neonatale omfalitis. Dit is de medische term voor een infectie of ontsteking van de navel(streng) en het weefsel daaromheen.

Soms blijft het niet bij een lokale ontsteking, maar verspreidt de infectie zich door het kleine lichaam van de baby. Wetenschappelijk onderzoek toont een direct verband aan tussen het niet doorknippen van de navelstreng en het optreden van bacteriëmie (bloedvergiftiging).

Een infectie in de eerste levensweek is ontzettend zwaar voor een baby en vereist direct medisch ingrijpen, vaak in de vorm van een ziekenhuisopname. Dit zorgt juist voor veel onrust en medische handelingen, precies hetgeen wat ouders met een lotusbevalling probeerden te vermijden. Mocht je toch voor deze weg kiezen, dan adviseren artsen en verloskundigen om je vooraf heel goed te laten voorlichten.

Het verschil tussen een lotusbevalling en laat afnavelen

Misschien ben je na het lezen over de risico’s geschrokken, maar voel je nog steeds veel voor de voordelen van extra bloedtoevoer uit de placenta. Gelukkig is er een wetenschappelijk onderbouwd alternatief dat wél volop wordt aangeraden in de reguliere geboortezorg: delayed cord clamping, oftewel laat afnavelen.

Het verschil is heel duidelijk: bij een lotusbevalling wordt de navelstreng helemáál niet doorgeknipt, maar bij laat afnavelen wacht men bewust minimaal drie tot vier minuten (of totdat de streng volledig is uitgeklopt en wit ziet) voordat de verloskundige de navelstreng afklemt en doorknipt tijdens de nageboorte.

De fysiologische voordelen van dit korte uitstel zijn indrukwekkend. Door de navelstreng even te laten uitkloppen, krijgt je baby de kans om tot wel 100 ml extra bloed uit de placenta in zich op te nemen, wat het bloedvolume met maar liefst 32% kan verhogen. Deze ‘placentatransfusie’ zorgt voor een gezonde voorraad stamcellen en een extra hoeveelheid ijzer, wat bloedarmoede (anemie) in de eerste zes maanden na de geboorte helpt voorkomen.

Bovendien ondersteunt het wachten de natuurlijke overgang van de foetale naar de neonatale bloedsomloop; de longen krijgen de tijd om zich rustig te vullen met bloed terwijl de baby zijn eerste ademteugen neemt. Onderzoek wijst zelfs uit dat laat afnavelen geassocieerd wordt met betere neurologische en motorische uitkomsten op de langere termijn. Je kindje heeft zo een prachtige, zachte start met alle fysieke voordelen van de placenta, zónder dat je de dagen erna te maken krijgt met de hygiënische gevaren van afstervend weefsel. 

Conclusie: een weloverwogen keuze maken

De geboorte van je kind is een intieme en transformerende gebeurtenis. Het is heel mooi dat je nadenkt over hoe je deze ervaring zo zacht en liefdevol mogelijk kunt maken. De filosofie achter de lotusbevalling biedt rust en focus op de baby. Echter, de medische risico’s zijn een belangrijke factor om zwaar mee te wegen in je besluit.

Ben je op zoek naar de gulden middenweg? Dan is het laat afnavelen van de navelstreng een prachtige methode die de voordelen van een rustige overgang combineert met bewezen medische veiligheid. Bespreek je ideeën, twijfels en wensen altijd open en leg ze vast in je geboorteplan. Zij zijn er om met jou mee te denken, zodat je vol zelfvertrouwen dit bijzondere avontuur kunt aangaan.