Skip to content
Menu
Duizelig zwanger

Dit artikel is geschreven door:

Leesduur 4 minuten

Duizeligheid tijdens de zwangerschap

Je staat op uit de bank, loopt naar de keuken en plotseling lijkt de wereld om je heen even te tollen. Of je ligt ontspannen op je rug in bed en krijgt plotseling een beklemmend, zweverig gevoel. Duizeligheid tijdens de zwangerschap is een veelvoorkomend verschijnsel dat bij veel vrouwen voor onzekerheid zorgt. Hoewel het vaak een onschuldig bijeffect is van de enorme fysiologische veranderingen die je lichaam doormaakt, is het fijn om te begrijpen waar dit vandaan komt en wat je eraan kunt doen.

In dit artikel leggen we uit waarom je even uit balans kunt raken, hoe je verschillende vormen van duizeligheid herkent en op welke manier je zelf de regie houdt over je welzijn. Soms is het een van de eerste symptomen van je zwangerschap, terwijl het bij anderen pas later opspeelt.

Waarom word je sneller duizelig als je zwanger bent?

Vanaf het moment van de bevruchting begint je lichaam met een grote verbouwing. Je bloedvaten verslappen onder invloed van hormonen (zoals progesteron) om ruimte te maken voor een groter bloedvolume. Dit is nodig om je baby van voldoende zuurstof en voedingsstoffen te voorzien. Het gevolg is echter dat je bloeddruk vaak wat lager is dan normaal, vooral in het tweede trimester. Lees hier meer over je bloeddruk tijdens de zwangerschap.

Hierdoor moet je hart harder werken om het bloed weer vanuit je benen omhoog te pompen naar je hersenen. Soms gaat dit proces net iets te traag, wat resulteert in dat bekende ‘lichte hoofd’.

De rol van een lage bloeddruk (hypotensie)

Een van de meest voorkomende redenen voor die wankele momenten is een lagere bloeddruk, medisch bekend als hypotensie. Vooral rond het midden van de zwangerschap bereikt de bloeddruk meestal zijn laagste punt. Zie je bloedsomloop als een tuinslang: als de slang wijder wordt door de zwangerschapshormonen, neemt de druk van het water binnenin af.

Omdat je hart en bloedsomloop even de tijd nodig hebben om zich aan deze nieuwe ‘ruimte’ aan te passen, kun je last krijgen van vermoeidheid of een futloos gevoel. Het is geruststellend om te weten dat je bloeddruk in het laatste trimester meestal weer langzaam stijgt naar je normale niveau.

Oorzaken van duizeligheid tijdens de zwangerschap

Er zijn verschillende specifieke situaties waarin duizeligheid kan opspelen. We zetten de meest voorkomende op een rij:

1. Het Vena-cava-compressiesyndroom

Wanneer je plat op je rug ligt, kan de zware baarmoeder een belangrijke ader deels dichtdrukken. Dit is de vena cava inferior, de grote holle ader die bloed van je onderlichaam terug naar je hart voert. Als deze ader wordt afgekneld, stroomt er tijdelijk minder bloed naar je hart en hersenen, wat duizeligheid veroorzaakt.

Wat kun je doen?

  • Verander van houding: Ga direct op je linkerzij liggen. Dit is de beste positie om de ader vrij te houden.
  • Gebruik kussens: Als je toch op je rug wilt liggen, leg dan een kussen onder één zijde van je rug zodat je lichaam iets gekanteld is.

2. Orthostatische hypotensie (plotselinge bloeddrukdaling)

Dit gebeurt vaak wanneer je te snel opstaat uit een zittende of liggende houding. Het bloed ‘zakt’ dan door de zwaartekracht naar je benen, waardoor je hersenen heel even te weinig bloedtoevoer krijgen.

3. Schommelingen in de bloedsuikerspiegel

Je lichaam verbruikt tijdens de zwangerschap veel energie. Als je te lang niet hebt gegeten, kan je bloedsuikerspiegel zakken (hypoglykemie). Dit uit zich vaak in trillen, zweten en een duizelig gevoel.

4. Fysiologische hyperventilatie

Tijdens de zwangerschap adem je van nature wat dieper en vaker. Dit kan leiden tot een licht gevoel in je hoofd, zeker als je gespannen bent of tijdens het opvangen van weeën.

Wat kun je zelf doen tegen duizeligheid?

Als je merkt dat je wankel op je benen staat, is het belangrijk om direct te handelen om vallen te voorkomen.

zwanger hoofd tussen benen

Acute hulp bij duizeligheid

  • Benen omhoog: Ga direct liggen en leg je benen ongeveer tien minuten op een verhoging. Dit helpt de bloedtoevoer naar je hersenen verbeteren.
  • Hoofd tussen de knieën: Heb je geen plek om te liggen? Ga zitten, buig voorover en houd je hoofd een minuut tussen je knieën. Doe dit alleen als je niet misselijk bent.
  • Zout en hydratatie: Bij een lage bloeddruk mag je best wat extra zout nemen, zoals een kopje bouillon of een zout dropje. Drink daarnaast voldoende water.

Preventieve tips

  • Neem de tijd: Sta langzaam op. Blijf eerst even op de rand van het bed zitten.
  • Eet regelmatig: Voorkom een ‘hongerklop’. Draag altijd gezonde snacks bij je.
  • Blijf in beweging: Moet je lang staan? Wiebel met je tenen of span je kuitspieren aan om de bloedsomloop te stimuleren.

Wanneer moet je direct contact opnemen met de verloskundige?

Hoewel duizeligheid er meestal bij hoort, kan het soms wijzen op bloedarmoede (anemie) of een afwijkende bloeddruk. Bel direct je verloskundige als de duizeligheid gepaard gaat met:

  • Hevige hoofdpijn of sterretjes zien.
  • Pijn in de bovenbuik (kan wijzen op zwangerschapsvergiftiging).
  • Vocht vasthouden (oedeem).
  • Als je daadwerkelijk flauwvalt.

Het effect op jou en je baby

Over het algemeen merkt je kindje weinig van jouw duizeligheid. De natuur is zo ingericht dat de baby via de placenta voorrang krijgt op voedingsstoffen en zuurstof. De grootste risicofactor is een valpartij. Luister daarom goed naar je lichaam en pak je rust wanneer dat nodig is.

Rust en herstel

Duizeligheid is vaak een uitnodiging van je lichaam om een versnelling lager te schakelen. Door goed naar deze signalen te luisteren, kun je de meeste klachten goed beheersen. 

Bronnen:

  • De Boer, J., & Zondag, L. (2018). Multidisciplinaire richtlijn Postnatale zorg. Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV).

  • De Jonge, A., Verhoeven, C., Feijen-de Jong, E., Van Dillen, J., & Bakker, P. (2025). Praktische verloskunde (15e herz. dr.). BSL Media & Learning / Springer Media B.V.

  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). (2025). NHG-Standaard Zwangerschap en kraamperiode. https://richtlijnen.nhg.org/

  • Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). (2025). Richtlijn Hyperemesis gravidarum. Federatie Medisch Specialisten / Richtlijnendatabase. https://richtlijnendatabase.nl/

  • Stichting ZEHG. (z.d.). FAQ HG: Veelgestelde vragen (FAQ) over hyperemesis gravidarum (HG). Stichting Zwangerschapsmisselijkheid en Hyperemesis Gravidarum. https://www.zehg.nl/

  • Werkgroep Richtlijn Anemie. (2025). Richtlijn Anemie. Federatie Medisch Specialisten / KNOV.

Renate Sal Avatar

Renate Sal

Verloskundige in opleiding

Als verloskundige in opleiding én moeder van drie kinderen combineer ik medische vakkennis met de nuchtere praktijk van het moederschap. Voor Zwangerennu.nl schrijf ik op basis van de officiële literatuur van de opleiding tot verloskundige en de meest actuele medische richtlijnen. Mijn missie? Jou als (aanstaande) moeder voorzien van betrouwbare, wetenschappelijk onderbouwde informatie met een eerlijke en realistische blik op deze bijzondere periode.

Areas of Expertise: Verloskunde
Gebaseerd op medische bronnen en de nieuwste richtlijnen

Our Fact Checking Process

Onze kwaliteitsbelofte

Wij hechten veel waarde aan de nauwkeurigheid en integriteit van onze content. Om deze hoge standaard te waarborgen, werken we volgens de volgende principes:

  • Expert Review: Alle artikelen worden zorgvuldig gecontroleerd door experts binnen het vakgebied.

  • Betrouwbare Bronnen: Onze informatie is gebaseerd op geloofwaardige en actuele medische bronnen. Hierbij maken we primair gebruik van de geadviseerde literatuur voor de opleiding tot verloskundige, aangevuld met de meest recente medische richtlijnen.

  • Transparantie: We hanteren een heldere bronvermelding en zijn open over eventuele belangenverstrengelingen.

Inhoud