22 wekenprik: een kinkhoestvaccinatie

Wat is de 22-wekenprik precies?

De 22-wekenprik is een vaccinatie die je tijdens de zwangerschap krijgt om je baby direct na de geboorte te beschermen tegen kinkhoest. In Nederland wordt hiervoor het vaccin Boostrix gebruikt. Dit is een zogenaamd ‘dood’ of geïnactiveerd vaccin. Dit betekent dat het slechts onschadelijk gemaakte deeltjes van bacteriën bevat. Je kunt van de prik zelf dus absoluut geen kinkhoest krijgen, maar je lichaam wordt wel geprikkeld om antistoffen aan te maken.

Hoewel we het vaak de kinkhoestprik noemen, is het eigenlijk een combinatievaccin (DKT). Het beschermt namelijk tegelijkertijd tegen difterie en tetanus. Er bestaat simpelweg geen los vaccin dat alleen tegen kinkhoest werkt, maar deze extra bescherming is voor zowel jou als je baby alleen maar mooi meegenomen.

Waarom is deze vaccinatie zo belangrijk?

Je vraagt je misschien af waarom je baby niet gewoon zelf een prik kan krijgen na de geboorte. Het punt is dat baby’s in Nederland pas vanaf de leeftijd van twee of drie maanden hun eerste eigen inentingen krijgen. In die eerste, uiterst kwetsbare maanden zijn ze dus volledig onbeschermd.

Kinkhoest is voor volwassenen vaak niet meer dan een vervelende, langdurige hoest, maar voor een pasgeborene is het gevaarlijk. Het kan leiden tot extreme benauwdheid, longontsteking en in het ergste geval zelfs overlijden. Jaarlijks worden er in Nederland zo’n 170 kinderen onder de twee jaar opgenomen in het ziekenhuis vanwege deze ziekte. De 22-wekenprik slaat een belangrijke brug over deze kwetsbare beginperiode.

Hoe werkt de bescherming voor je baby?

Het proces achter de 22-wekenprik is eigenlijk een prachtig staaltje biologie; zodra jij de vaccinatie krijgt, gaat je immuunsysteem direct aan het werk om specifieke antistoffen aan te maken die vervolgens via de placenta en de navelstreng rechtstreeks in het bloed van je baby terechtkomen. Dit zorgt voor een unieke ‘directe start’, waarbij je kindje wordt geboren met een kant-en-klaar pakketje afweerstoffen en dus vanaf de allereerste ademteug beschermd is tegen kinkhoest. Bovendien snijdt het mes aan twee kanten: doordat jijzelf door de prik ook weer optimaal beschermd bent, kun je de bacterie na de bevalling niet onbewust bij je dragen, waardoor je zelf geen besmettingsbron meer vormt voor je pasgeboren baby.

Timing, kosten en locatie

Zoals de naam al zegt, kun je de prik halen vanaf de 22e week van je zwangerschap. Het advies is om dit niet te lang uit te stellen. Hoe eerder je de prik haalt, hoe meer tijd je lichaam heeft om een flinke voorraad antistoffen naar je baby te sturen.

Goed om te weten:

• Kosten: De prik is gratis en onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma.
• Afspraak: Je kunt zelf een afspraak maken bij de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) of het consultatiebureau.
• Herhaling: Bij een volgende zwangerschap moet je de prik opnieuw halen om ook dat kindje weer te beschermen.

Is het veilig? Bijwerkingen en borstvoeding

Het is volkomen logisch dat je kritisch kijkt naar wat je in je lichaam laat spuiten terwijl je een kindje draagt. Gelukkig is dit vaccin wereldwijd uitgebreid onderzocht. Er is geen enkel bewijs voor een verhoogd risico op complicaties. De bijwerkingen zijn meestal mild, zoals een stijve arm of een dagje vermoeidheid.

Voor de vrouwen die borstvoeding willen gaan geven: dat is na deze prik hartstikke veilig. Sterker nog, via de moedermelk geef je na de geboorte zelfs nog een kleine extra portie antistoffen door.

Gevolgen voor het vaccinatieschema van de baby

Een van de fijnste bijkomende voordelen van de 22-wekenprik is dat je baby zelf minder prikken nodig heeft. Omdat je kindje al een goede basisbescherming heeft meegekregen in de baarmoeder, kan zijn of haar eigen schema later starten.

Het standaardschema

Als jij de prik hebt gehad, hoeft je baby pas bij 3 maanden te starten met de eigen vaccinaties, in plaats van bij 2 maanden. De baby krijgt in totaal ook één prik minder.

Uitzonderingen

In sommige situaties krijgt de baby alsnog een prik bij 2 maanden, bijvoorbeeld als:

• De baby te vroeg is geboren (vóór 37 weken).
• Er minder dan 2 weken zat tussen jouw prik en de bevalling.
• De moeder draagster is van hepatitis B.

Conclusie: een geruststellend extraatje

De 22-wekenprik is een manier om je kindje een veilige start te geven. Het voorkomt dat je baby in de eerste maanden gevaarlijk ziek wordt en ontlast het eigen vaccinatieschema van je kindje. 

Heb je na het lezen nog vragen? Bespreek ze dan gerust met je verloskundige.