Vaderschapsverlof (geboorteverlof): alles wat je moet weten

Hoe lang is het geboorteverlof voor partners?

Sinds 1 juli 2020 bestaat het geboorteverlof uit twee duidelijke delen: het standaard verlof en het aanvullend verlof. Gecombineerd kun je als werknemer in loondienst aanspraak maken op in totaal zes werkweken verlof.

1. Het standaard geboorteverlof (1 week)

Dit is de basis waar elke partner in loondienst recht op heeft. Het verlof bedraagt precies één keer je wekelijkse arbeidsduur. Werk je 36 uur per week? Dan heb je recht op 36 uur verlof.

• Betaling: Je werkgever is wettelijk verplicht je salaris voor 100% door te betalen.
• Wanneer opnemen: Dit verlof moet je opnemen binnen vier weken na de geboorte van het kind. Doe je dit niet, dan vervalt het recht op deze doorbetaalde dagen.
• Flexibiliteit: Je bent niet verplicht om deze week direct of aaneengesloten op te nemen. Je kunt de uren in overleg verspreiden over de eerste vier weken, bijvoorbeeld door elke week een aantal dagen vrij te nemen.

2. Het aanvullend geboorteverlof (5 weken)

Bovenop de eerste week kun je maximaal vijf hele werkweken extra verlof opnemen. Dit deel van de regeling is bedoeld om partners de kans te geven ook na de kraamweek betrokken te blijven.

• De harde voorwaarde: Je kunt het aanvullend verlof pas aanvragen en opnemen nadat je de eerste week standaard geboorteverlof volledig hebt opgebruikt.
• De uitkering: Tijdens dit verlof krijg je geen salaris van je werkgever, maar een uitkering van het UWV. Deze bedraagt 70% van je dagloon (tot het wettelijk maximum dagloon). Let op: sommige CAO’s zijn gunstiger en bepalen dat de werkgever dit bedrag aanvult tot 100%. Check dit altijd in je eigen arbeidsvoorwaarden of vraag een zwangerschapsverklaring aan voor je eigen administratie.
• Termijn: Je hebt zes maanden de tijd (vanaf de dag van de geboorte) om dit verlof op te maken.
• Indeling: In principe mag je zelf bepalen hoe je de weken verdeelt. De werkgever mag dit alleen weigeren bij een zwaarwegend bedrijfsbelang.

Impact op vakantiedagen en pensioen

Een veelgestelde vraag is wat er gebeurt met je vakantieopbouw. Tijdens zowel het standaard als het aanvullend geboorteverlof loopt de opbouw van je wettelijke vakantiedagen gewoon door. Je levert dus geen vakantie-uren in om bij je kind te kunnen zijn.

Echter, voor je pensioenopbouw ligt dit anders. Omdat je tijdens het aanvullend verlof een uitkering van het UWV ontvangt, stopt de pensioenopbouw over die uren meestal. Wil je dit voorkomen? Neem dan contact op met je pensioenfonds of HR-afdeling.

Calamiteitenverlof: De bevalling zelf

Veel partners maken zich zorgen over de uren die ze kwijt zijn aan de bevalling zelf. Goed nieuws: de tijd die je nodig hebt voor de bevalling van je partner valt onder calamiteitenverlof of kort verzuimverlof. Dit staat los van je geboorteverlof.

Of het nu gaat om de eerste tekenen van de bevalling van begin tot eind of het moment dat de vliezen breken; je wordt voor deze uren 100% doorbetaald. Pas zodra de baby geboren is en de zorg in het huis start, begint de teller van je geboorteverlof te lopen.

Wanneer heb je recht op geboorteverlof?

Het recht op geboorteverlof is gekoppeld aan het partnerschap met de moeder. Je wordt door de wet als partner beschouwd als:

• Je getrouwd bent met de moeder of een geregistreerd partnerschap hebt.
• Je ongehuwd samenwoont met de moeder (en de kosten voor huishouden deelt).
• Je het kind hebt erkend (ook als je niet samenwoont).

Zelfstandigen (ZZP’ers): Voor ZZP’ers bestaat er momenteel geen wettelijke uitkering voor geboorteverlof. Je zult zelf voor een financiële buffer moeten zorgen om deze periode vrij te kunnen nemen.

Hoe vraag je het verlof aan?

Voor het standaard verlof volstaat een melding aan je werkgever zodra de baby is geboren. Voor het aanvullend verlof gelden strengere regels:

1. Dien de aanvraag minimaal vier weken voordat je het verlof wilt laten ingaan in bij je werkgever.
2. Geef aan hoeveel weken je wilt opnemen (1 t/m 5) en hoe je deze wilt verdelen.
3. Bij een vroeggeboorte moet je het zo snel mogelijk melden.

Zorg dat je zaken als de erkenning en het ouderlijk gezag goed geregeld hebt, zodat alle administratie soepel verloopt.

Verdieping: betaald ouderschapsverlof

Het is belangrijk om geboorteverlof niet te verwarren met ouderschapsverlof. Ouderschapsverlof is een groter potje van 26 keer je werkweek dat je kunt opnemen tot je kind 8 jaar is. Sinds 2022 zijn de eerste 9 weken hiervan deels betaald, mits je ze opneemt in het eerste levensjaar. Voor een partner betekent dit dat je na je 6 weken geboorteverlof nog eens 9 weken extra met 70% betaling thuis kunt blijven. In totaal kun je dus 15 weken (6+9) relatief gunstig verlof opnemen in het eerste jaar!

Handig overzicht: alle verlofsoorten voor de partner

Bereid je ook voor op de tijd na het verlof door alvast te kijken naar de kraamzorg en wat een kraamverzorgster precies voor jullie kan betekenen. 

Voor specifieke vragen over jouw situatie of de exacte berekening van je dagloon, kun je terecht op de website van de Rijksoverheid of het UWV.